Trình tự thực hiện đầy tư xây dựng

Tại Nghị định số 175/2024/NĐ-CP ngày 30/12/2024 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng, quy định rõ về trình tự đầu tư xây dựng. Theo đó, trình tự thực hiện đầy tư xây dựng theo quy định tại khoản 1 Điều 50 của Luật Xây dựng năm 2014 được quy định cụ thể như sau:

A - Giai đoạn chuẩn bị dự án gồm các công việc: lập đề xuất chương trình, dự án sử dụng vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài (nếu có); lập, thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng hoặc Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư để quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư (nếu có); khảo sát xây dựng phục vụ lập dự án; lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng làm cơ sở lập dự án; lập, thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng để phê duyệt dự án, quyết định đầu tư xây dựng; các công việc cần thiết khác liên quan đến chuẩn bị dự án.

B - Giai đoạn thực hiện dự án gồm các công việc: chuẩn bị mặt bằng xây dựng, rà phá bom mìn (nếu có); khảo sát xây dựng phục vụ thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở; lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán xây dựng; cấp giấy phép xây dựng (đối với công trình theo quy định phải có giấy phép xây dựng); ký kết hợp đồng xây dựng; thi công xây dựng công trình; giám sát thi công xây dựng; tạm ứng, thanh toán khối lượng hoàn thành; vận hành, chạy thử; nghiệm thu hoàn thành công trình xây dựng; quyết toán hợp đồng xây dựng; giám sát, đánh giá dự án đầu tư xây dựng; các công việc cần thiết khác liên quan đến thực hiện dự án.

C - Giai đoạn kết thúc xây dựng gồm các công việc: quyết toán hợp đồng xây dựng, quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành, xác nhận hoàn thành công trình; bàn giao công trình đưa vào sử dụng; bảo hành công trình xây dựng, bàn giao các hồ sơ liên quan; giám sát, đánh giá dự án đầu tư xây dựng; các công việc cần thiết khác. Tại Điều 108 chuẩn bị mặt bằng xây dựng, Luật Xây dựng 2014 quy định: “1. Việc thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng xây dựng được thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai. Ủy ban nhân dân các cấp chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, tái định cư đối với dự án đầu tư xây dựng theo quy định của pháp luật. 2. Thời hạn giải phóng mặt bằng xây dựng phải đáp ứng yêu cầu tiến độ thực hiện dự án đã được phê duyệt hoặc quyết định của người có thẩm quyền”.

Theo dẫn chiếu trên thì việc thu hồi đất, giao đất phải thực hiện sau khi dự án được phê duyệt dự án, quyết định đầu tư xây dựng. Do đó, nhiều dự án đầu tư tiến hành công tác giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, giao đất trước khi dự án đầu tư được duyệt có đúng quy định không?

Sau khi nghiên cứu, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng có ý kiến như sau:

1. Theo pháp luật về xây dựng

- Theo quy định của Luật Xây dựng năm 2014, trong nội dung Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án cần phải nêu thông tin về địa điểm xây dựng và nhu cầu sử dụng đất (tại khoản 2, 3 Điều 53); trong nội dung Báo cáo nghiên cứu khả thi cần phải xác định diện tích sử dụng đất và phương án giải phóng mặt bằng xây dựng, tái định cư (nếu có) (tại điểm a, b khoản 2 Điều 54). Đồng thời, để đảm bảo tính khả thi của dự án đã yêu cầu nội dung thẩm định dự án đầu tư xây dựng có đánh giá về khả năng đáp ứng nhu cầu sử dụng đất, giải phóng mặt bằng xây dựng (điểm b khoản 3 Điều 58).

Như vậy, theo quy định nêu trên, dự án đầu tư xây dựng được phê duyệt là cơ sở để thực hiện công tác thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng xây dựng, tái định cư (nếu có).

- Theo quy định tại khoản 1 Điều 108 Luật Xây dựng năm 2014, việc thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng xây dựng được thực hiện theo pháp luật về đất đai.

2. Theo pháp luật về đầu tư công

Theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 6 Luật Đầu tư công năm 2024, Cấp có thẩm quyền khi phê duyệt chủ trương đầu tư dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, nhóm B, nhóm C có quyền quyết định việc tách hoặc không tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng thành dự án thành phần độc lập.

Như vậy, trường hợp tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng thành dự án thành phần độc lập thì công tác giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, giao đất được tiến hành độc lập với dự án đầu tư xây dựng.

Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng