Theo đó, trong thời gian từ ngày 07/10/2025 đến ngày 10/10/2025, Đoàn kiểm tra (được thành lập theo Quyết định số 1184/QĐ-BXD ngày 30/7/2025 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng) đã tiến hành kiểm tra công tác tổ chức thi hành pháp luật và công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính (VPHC) trong lĩnh vực hàng không dân dụng tại Cảng vụ hàng không miền Bắc trực thuộc Cục Hàng không Việt Nam.
Căn cứ quy định tại khoản 4 Điều 15 Nghị định số 19/2020/NĐ-CP ngày 12/02/2020 của Chính phủ về kiểm tra, xử lý kỷ luật trong thi hành pháp luật về xử lý VPHC, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 93/2025/NĐ-CP; trên cơ sở kết quả làm việc với Cảng vụ hàng không miền Bắc, Báo cáo số 1200/BC-CVMB ngày 14/8/2025 về công tác tổ chức thi hành pháp luật và công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC tại Cảng vụ hàng không miền Bắc (Báo cáo kiểm tra) và các thông tin, tài liệu có liên quan, Bộ Xây dựng thông báo công khai kết luận kiểm tra công tác tổ chức thi hành pháp luật và công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC trong lĩnh vực hàng không dân dụng tại Cảng vụ hàng không miền Bắc trực thuộc Cục Hàng không Việt Nam.
Công tác tổ chức thi hành pháp luật và công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC trong lĩnh vực hàng không dân dụng tại Cảng vụ hàng không miền Bắc bước đầu đã được quan tâm, chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện theo quy định và đạt được một số kết quả nhất định. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được thì công tác này vẫn có một số tồn tại, hạn chế và còn khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện, cần được tiếp tục quan tâm, thực hiện các giải pháp thiết thực hơn nữa nhằm nâng cao hiệu quả, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra hiện nay.
1. Đối với công tác tổ chức thi hành pháp luật: Qua Báo cáo và quá trình kiểm tra cho thấy Cảng vụ hàng không miền Bắc đã chủ động phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành đến các đơn vị trực thuộc và doanh nghiệp hoạt động tại cảng hàng không, sân bay; thực hiện kiểm tra, giám sát việc tuân thủ quy định pháp luật về hàng không dân dụng theo quy định của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam; ban hành các văn bản khuyến cáo và thực hiện tiếp nhận, xử lý các nội dung kiến nghị, phản ánh của người dân, doanh nghiệp theo thẩm quyền; đồng thời, chủ động, tích cực tham gia trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.
2. Đối với công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC
2.1. Về quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC
a) Công tác chỉ đạo, điều hành; việc xây dựng và triển khai kế hoạch quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC Hằng năm, Cảng vụ hàng không miền Bắc đã xây dựng, ban hành Kế hoạch thực hiện công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC và triển khai đến các phòng chuyên môn và Đại diện trực thuộc, chỉ đạo triển khai thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến công tác xử phạt VPHC trong lĩnh vực hàng không dân dụng; đồng thời, tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý công tác xử lý VPHC.
b) Công tác phổ biến, tập huấn, bồi dưỡng, hướng dẫn nghiệp vụ: qua báo cáo cho thấy Cảng vụ hàng không miền Bắc đã chủ động bố trí cho viên chức tham gia khóa bồi dưỡng kỹ năng xử phạt VPHC. Việc phổ biến các quy định mới về xử phạt VPHC được triển khai thực hiện bằng một số phương thức như thông tin qua hệ thống email điện tử, đăng tải trên trang thông tin điện tử của đơn vị hoặc thông qua các cuộc họp, trao đổi nội bộ, các hội nghị giao ban định kỳ.
c) Việc bố trí nguồn lực và các điều kiện khác để bảo đảm cho việc thi hành pháp luật xử lý VPHC; tổng số người có thẩm quyền xử phạt VPHC theo từng chức danh: qua báo cáo cho thấy Cảng vụ hàng không miền Bắc về cơ bản đã kiện toàn tổ chức, bổ sung biên chế để bảo đảm nguồn lực thực thi nhiệm vụ, trong đó có công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC. Hiện nay, người có thẩm quyền xử phạt VPHC tại Cảng vụ hàng không miền Bắc gồm: Giám đốc Cảng vụ và 06 Trưởng đại diện tại các cảng hàng không, sân bay. Phòng Tổ chức - Hành chính được giao là đầu mối theo dõi, quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC tại đơn vị.
d) Việc thực hiện chế độ thống kê, báo cáo về xử lý VPHC: Cảng vụ hàng không miền Bắc đã thực hiện chế độ báo cáo định kỳ công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC gửi Cục Hàng không Việt Nam tổng hợp báo cáo Bộ Xây dựng theo quy định.
2.2. Về việc áp dụng pháp luật về xử phạt VPHC
Qua thực tế kiểm tra xác suất hồ sơ xử phạt VPHC, Đoàn kiểm tra thấy rằng, về cơ bản, các hồ sơ được kiểm tra đã được lập theo trình tự, thủ tục, thẩm quyền pháp luật quy định; việc áp dụng chế tài xử lý đối với hành vi vi phạm tương đối chính xác; hồ sơ xử phạt cơ bản đã được lập và lưu trữ theo quy định. Phần lớn các quyết định xử phạt VPHC sau khi ban hành đã được cá nhân, tổ chức bị xử phạt tự nguyện chấp hành.
Bên cạnh kết quả đã đạt được, việc triển khai thực hiện nhiệm vụ trong công tác tổ chức thi hành pháp luật và công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC trong lĩnh vực hàng không dân dụng tại Cảng vụ hàng không miền Bắc còn một số tồn tại, hạn chế chủ yếu sau đây:
Đối với công tác tổ chức thi hành pháp luật: Về cơ bản, Cảng vụ hàng không miền Bắc đã triển khai thực hiện các nhiệm vụ theo dõi thi hành pháp luật theo Kế hoạch. Tuy nhiên, cần tiếp tục chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị liên quan để nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động trong công tác tổ chức thi hành pháp luật.
Đối với công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC:
Tồn tại, hạn chế: Đoàn kiểm tra đã tiến hành kiểm tra theo xác suất một số hồ sơ xử phạt VPHC do Cảng vụ hàng không miền Bắc cung cấp. Qua kiểm tra cho thấy còn một số tồn tại nhất định như: một số biên bản VPHC được lập chưa bảo đảm thời hạn theo quy định, còn một số hạn chế trong quá trình lập, ghi biên bản đối với các vụ việc vi phạm xảy ra trên tàu bay đang bay; nội dung áp dụng quy định pháp luật về xử phạt VPHC còn chưa phù hợp khi áp dụng cách tính thời hạn để thực hiện hình thức xử phạt bổ sung tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo quy định; một số vụ việc người có thẩm quyền chưa áp dụng đầy đủ hình thức xử phạt bổ sung theo quy định…
Nguyên nhân
- Việc tuyên truyền, phổ biến, tập huấn nghiệp vụ lập, ghi biên bản VPHC (đối với các vi phạm xảy ra trên tàu bay khi tàu bay đang bay) cho các hãng hàng không chưa đạt hiệu quả cao nên phần lớn thành viên tổ bay thực hiện lập Biên bản VPHC chưa đúng với hướng dẫn tại mẫu biên bản.
- Do đặc thù hoạt động của ngành hàng không, đối tượng vi phạm có thể đến từ nhiều địa phương, quốc gia khác nhau nên việc cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt gặp nhiều khó khăn, chưa bảo đảm điều kiện thực tế để thực hiện cưỡng chế theo quy định; đồng thời yêu cầu xử lý nhanh để bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước và không làm ảnh hưởng đến lịch trình, kế hoạch di chuyển của hành khách (đặc biệt với hành khách nước ngoài) cũng tác động một phần đến quá trình xử phạt VPHC.
- Hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành Luật Xử lý VPHC về cơ bản đã hoàn thiện, nhưng một số quy định còn chưa cụ thể, chưa thực sự phù hợp với đặc thù của lĩnh vực hàng không dân dụng cần tiếp tục được nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung để bảo đảm tính khả thi, đáp ứng tình hình thực tiễn.
Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật và công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC trong lĩnh vực hàng không dân dụng trong thời gian tới, Bộ Xây dựng đề nghị:
Đối với công tác tổ chức thi hành pháp luật:
- Tiếp tục nâng cao nhận thức đầy đủ, toàn diện trong việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác tổ chức thi hành pháp luật; quan tâm, bố trí các điều kiện bảo đảm cho việc thực hiện nhiệm vụ này.
- Tăng cường chỉ đạo việc tổ chức tiếp nhận, giải quyết theo thẩm quyền các phản ánh, kiến nghị của công dân, tổ chức trong phạm vi được giao quản lý; tăng cường các hoạt động kiểm tra, điều tra khảo sát, thu thập thông tin về tình hình thi hành pháp luật, xử lý thông tin về tình hình thi hành pháp luật, kịp thời báo cáo đối với các nội dung vượt thẩm quyền.
- Tăng cường sự phối hợp thường xuyên, chặt chẽ giữa các đơn vị thuộc Cảng vụ và giữa Cảng vụ với Cục Hàng không Việt Nam trong công tác tổ chức thi hành pháp luật.
Đối với công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC
Về giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC
- Tiếp tục quán triệt, phổ biến thực hiện đúng, đầy đủ các quy định của pháp luật về xử phạt VPHC và việc áp dụng các biểu mẫu trong xử phạt VPHC; kịp thời phổ biến, cập nhật những quy định mới cho các đơn vị trực thuộc và các đơn vị hoạt động tại cảng hàng không, sân bay.
- Tiếp tục chú trọng, quan tâm, bố trí đầy đủ biên chế thực hiện quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC, kinh phí và các điều kiện bảo đảm khác cho việc thực hiện nhiệm vụ này.
- Phối hợp với Cục Hàng không Việt Nam tăng cường tập huấn nghiệp vụ để nâng cao tính chuyên nghiệp trong thi hành pháp luật về xử lý VPHC, trong đó, chú trọng hướng dẫn nghiệp vụ cho những người có thẩm quyền lập biên bản VPHC đối với hành vi VPHC xảy ra trên tàu bay mang quốc tịch Việt Nam khi tàu bay đang bay.
- Tăng cường công tác kiểm tra, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi VPHC trong phạm vi được giao quản lý.
- Tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan có thẩm quyền xử phạt VPHC trong lĩnh vực hàng không dân dụng để đảm bảo thực hiện có hiệu quả công tác xử phạt VPHC.
Về cách tính thời hạn trong xử phạt VPHC: đề nghị lưu ý cách tính thời hạn theo quy định tại mục 1 Chương X Bộ luật Dân sự để áp dụng tính thời hạn trong xử phạt VPHC (thời điểm bắt đầu thời hạn, kết thúc thời hạn). Ngoài ra, đối với những tồn tại, hạn chế đã nêu tại mục III của Kết luận số 899/KL-BXD, Bộ Xây dựng đề nghị Lãnh đạo Cảng vụ hàng không miền Bắc chỉ đạo các phòng chuyên môn, Đại diện có liên quan tổ chức rút kinh nghiệm, khắc phục kịp thời, hiệu quả trong thời gian tới; đồng thời chủ động rà soát lại toàn bộ hồ sơ (bao gồm các hồ sơ chưa được kiểm tra) để có giải pháp khắc phục toàn diện, triệt để các tồn tại, hạn chế.
Về kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật
- Về vướng mắc trong việc áp dụng hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép trong trường hợp giấy phép có nhiều năng định: đề nghị Cảng vụ hàng không miền Bắc, Cục Hàng không Việt Nam nghiên cứu, rà soát, đề xuất việc sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan trong quá trình xây dựng văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Hàng không dân dụng Việt Nam số 130/2025/QH15; đồng thời rà soát Nghị định số 162/2018/NĐ-CP để đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến giấy phép nhân viên hàng không và việc áp dụng hình thức xử phạt bổ sung tước quyền sử dụng giấy phép nhân viên hàng không đối với các hành vi VPHC trong lĩnh vực hàng không dân dụng bảo đảm phù hợp, khả thi, thống nhất giữa pháp luật về nội dung và pháp luật về xử lý VPHC.
- Về thời hạn lập biên bản VPHC: đề nghị Cảng vụ hàng không miền Bắc, Cục Hàng không Việt Nam căn cứ tình hình thực tiễn và tính chất đặc thù của lĩnh vực hàng không, nghiên cứu, rà soát quy định về thời hạn lập biên bản VPHC để đề xuất sửa đổi, bổ sung bảo đảm tính khả thi và phù hợp với thực tiễn hoạt động hàng không dân dụng.
- Về việc lập biên bản làm việc làm căn cứ lập biên bản VPHC: quá trình kiểm tra cho thấy xuất phát từ đặc thù của ngành hàng không, có những hành vi VPHC diễn ra tại cảng hàng không, sân bay do người lao động tại một số đơn vị tại cảng hàng không, sân bay phát hiện trong quá trình thực hiện công việc và chuyển đến người có thẩm quyền xem xét lập biên bản VPHC. Do đó, để phù hợp với thực tiễn ngành hàng không, đề nghị Cảng vụ hàng không miền Bắc nghiên cứu, trường hợp cần thiết đề xuất sửa đổi các quy định pháp luật về xử lý VPHC có liên quan để làm rõ chủ thể lập biên bản làm việc làm cơ sở để triển khai áp dụng thống nhất trong thực tiễn./.