Nhiều năm qua, người dân và các doanh nghiệp đang đầu tư, sản xuất trong 2 khu công nghiệp là Long Đức và An Phước (xã An Phước) liên tục kiến nghị chính quyền các cấp xử lý tình trạng hàng chục lò gạch thủ công hoạt động 2 bên tuyến đường Lò Gạch - Cầu Nước Trong. Các cơ sở này vừa gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng mỹ quan, vừa gây khó khăn cho việc đi lại và vận chuyển hàng hóa.
Sau nhiều lần kiểm tra, chấn chỉnh của cơ quan chức năng, đến nay, các lò gạch đã đồng loạt ngưng hoạt động, từng bước di dời theo lộ trình, chấm dứt sản xuất hoặc hoàn tất các thủ tục pháp lý để tồn tại.
Ðã ngưng hoạt động
Tuyến đường Lò Gạch - Cầu Nước Trong, từ lâu được xem là tuyến giao thông quan trọng kết nối quốc lộ 51 với 2 khu công nghiệp là Long Đức và An Phước. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, 2 bên tuyến đường này tồn tại tới 30 lò gạch hoạt động với mật độ dày đặc, gây ảnh hưởng đến môi trường và hoạt động sản xuất của doanh nghiệp trong khu vực.
Các lò gạch nằm sát trục đường chính, thường xuyên có xe tải ra vào vận chuyển đất sét và gạch thành phẩm. Vào mùa nắng, bụi đất phát tán khắp khu vực; mùa mưa, đất sét rơi vãi khiến mặt đường trơn trượt, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến đời sống người dân địa phương mà còn gây khó khăn cho việc đi lại của công nhân và vận chuyển hàng hóa của doanh nghiệp trong các khu công nghiệp.
Vấn đề trên đã được cộng đồng doanh nghiệp nhiều lần phản ánh tại các cuộc đối thoại với chính quyền. Mới đây, tại Hội nghị gặp gỡ giữa lãnh đạo tỉnh với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vào tháng 2-2026, ông Ishii Hiroyuki, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư Long Đức tiếp tục kiến nghị tỉnh sớm nâng cấp tuyến đường Lò Gạch - Cầu Nước Trong và di dời các lò gạch ra khỏi khu vực.
Một lò gạch nằm bên lề tuyến đường dẫn vào 2 khu công nghiệp: Long Đức và An Phước (ở xã An Phước) đã ngưng hoạt động
Theo ông Ishii Hiroyuki, đây là tuyến đường độc đạo kết nối Quốc lộ 51 với 2 khu công nghiệp nhưng hiện đã xuống cấp. Hoạt động vận chuyển vật liệu của các lò gạch khiến đất đá rơi vãi xuống mặt đường, gây mất an toàn giao thông và ảnh hưởng đến việc vận chuyển hàng hóa của doanh nghiệp. “Chúng tôi mong chính quyền địa phương có giải pháp quyết liệt hơn để di dời các lò gạch; đồng thời đầu tư nâng cấp tuyến đường nhằm bảo đảm môi trường và điều kiện giao thông cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp” - ông Ishii Hiroyuki chia sẻ.
Thực tế, từ trước năm 2018, tỉnh Đồng Nai đã có chủ trương di dời hoặc chấm dứt hoạt động các lò gạch thủ công tại khu vực này do không phù hợp quy hoạch. Tuy nhiên, việc tìm địa điểm sản xuất mới gặp khó khăn nên việc xử lý kéo dài nhiều năm.
Giữa năm 2025, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã thành lập đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường đối với các cơ sở sản xuất gạch trên. Kết quả kiểm tra cho thấy khu vực này có 30 cơ sở sản xuất gạch đất sét nung với tổng diện tích hơn 40 ha, chủ yếu sử dụng công nghệ lò vòng hoặc lò Tuynel. Nguồn nguyên liệu chính là đất sét, trong khi nhiên liệu đốt lò được mua trôi nổi trên thị trường, không rõ nguồn gốc. Nhiều cơ sở chưa thực hiện công bố tiêu chuẩn áp dụng hoặc chứng nhận hợp quy chất lượng vật liệu xây dựng theo quy định.
Đoàn kiểm tra cũng ghi nhận tình trạng đất sét và gạch thành phẩm rơi vãi trong quá trình vận chuyển ra vào các lò gạch, gây ô nhiễm môi trường và mất mỹ quan khu vực.
Về quy hoạch sử dụng đất, có tới 28/30 cơ sở sản xuất gạch có vị trí hoạt động không phù hợp và thuộc diện phải chấm dứt hoạt động hoặc di dời. Chỉ có 2 cơ sở sử dụng công nghệ Tuynel có mục đích sử dụng đất phi nông nghiệp.
Điểm tích cực là tại thời điểm kiểm tra, toàn bộ 30 cơ sở sản xuất gạch đã ngưng hoạt động. Trong đó, 15 cơ sở đã tháo dỡ lò nung, thanh lý máy móc và chấm dứt hoàn toàn sản xuất; 13 cơ sở đã tháo một số thiết bị và đang tìm đối tác thanh lý máy móc, tiêu thụ lượng nguyên liệu còn tồn; 2 cơ sở còn lại tạm ngưng để hoàn thiện các thủ tục pháp lý trước khi xem xét hoạt động trở lại.
Khẩn trương chấm dứt hoàn toàn 28 lò gạch
Trên cơ sở kết quả kiểm tra, đầu năm 2026, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Hoàng đã có chỉ đạo các sở, ngành và địa phương liên quan tiếp tục xử lý dứt điểm tình trạng các lò gạch không phù hợp quy hoạch tại xã An Phước.
Theo đó, tỉnh chỉ đạo UBND xã An Phước theo dõi chặt chẽ việc tháo dỡ máy móc, ngưng hoạt động của các cơ sở sản xuất gạch trên địa bàn; bảo đảm các cơ sở thuộc diện di dời phải chấm dứt hoạt động theo đúng kết quả kiểm tra và cam kết của chủ cơ sở. Đồng thời, địa phương phải kiên quyết không để phát sinh mới hoặc tái hoạt động các lò gạch sử dụng công nghệ lạc hậu, không phù hợp quy hoạch. Cùng với đó, chính quyền địa phương phải rà soát việc chấp hành các quy định pháp luật về xây dựng, đất đai, thuế, phòng cháy chữa cháy và bảo vệ môi trường đối với các cơ sở sản xuất gạch; kịp thời xử lý hoặc báo cáo cơ quan có thẩm quyền xử lý đối với các trường hợp vi phạm.
UBND tỉnh cũng giao Sở Xây dựng phối hợp với UBND xã An Phước triển khai kế hoạch chấm dứt hoạt động, di dời các cơ sở sản xuất gạch đất sét nung không đáp ứng quy định; đồng thời hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy chuẩn kỹ thuật, quy định về an toàn lao động trong hoạt động sản xuất vật liệu xây dựng.
Đối với 13 cơ sở đã tháo một phần thiết bị nhưng chưa tháo dỡ hoàn toàn lò nung, UBND tỉnh yêu cầu khẩn trương hoàn tất việc chấm dứt hoạt động và thực hiện di dời theo đúng lộ trình. UBND xã An Phước tiếp tục theo dõi, kiểm tra việc thực hiện; trường hợp phát hiện vi phạm về đất đai, xây dựng hoặc tái hoạt động trái phép phải xử lý theo quy định.
Riêng 2 cơ sở không thuộc diện di dời, khi hoạt động trở lại phải tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về đất đai, xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy và các quy định liên quan.
Có thể thấy, việc từng bước chấm dứt hoạt động các lò gạch thủ công tại khu vực đường Lò Gạch - Cầu Nước Trong không chỉ góp phần cải thiện môi trường, mỹ quan đô thị mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Đây cũng được xem là bước đi cần thiết nhằm loại bỏ dần các cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng công nghệ lạc hậu, hướng tới phát triển công nghiệp xây dựng theo hướng bền vững hơn.