Ngày 19/5/2026, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà chủ trì cuộc họp về việc thành lập Phòng thí nghiệm trọng điểm phục vụ phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt, với sự tham dự của lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng.
Cuộc họp được tổ chức nhằm triển khai nhiệm vụ cụ thể được Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh giao tại cuộc họp ngày 15/5 về thực hiện nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ giao đối với phát triển công nghệ xây dựng công trình đường sắt tốc độ cao.
Báo cáo tại cuộc họp, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng Lê Văn Dương cho biết, tại Quyết định số 808/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Xây dựng thực hiện công nghệ chiến lược công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị, với sản phẩm công nghệ chiến lược là công trình xây dựng đường sắt tốc độ cao.
Để nghiên cứu, làm chủ, hoàn thiện và thương mại hóa công nghệ chiến lược này, yêu cầu đặt ra cho ngành Xây dựng là phải có hệ thống cơ sở nghiên cứu, thử nghiệm, đánh giá đồng bộ, hiện đại nhằm kiểm chứng chất lượng, độ an toàn và khả năng ứng dụng thực tiễn trước khi triển khai trên diện rộng.
Theo Vụ trưởng Lê Văn Dương, hiện nay Việt Nam đang đồng thời triển khai nhiều dự án đường sắt quy mô lớn như tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tuyến tốc độ cao Bắc - Nam, các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Điều này đặt ra nhu cầu rất lớn về nghiên cứu, thử nghiệm, kiểm định và kiểm soát chất lượng đối với vật liệu, kết cấu, thiết bị, hệ thống kỹ thuật và an toàn công trình trong toàn bộ quá trình thiết kế, thi công, vận hành, khai thác.
Tuy nhiên, hệ thống phòng thí nghiệm trong lĩnh vực xây dựng và giao thông chủ yếu mới đáp ứng các thí nghiệm thông thường; năng lực nghiên cứu chuyên sâu đối với đường sắt tốc độ cao, hệ thống điều khiển, an toàn vận hành, tải trọng động, khí động học hay độ bền mỏi còn hạn chế. Do đó, thành lập Phòng thí nghiệm trọng điểm phục vụ phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt là yêu cầu bức thiết.
.jpg)
Thứ trưởng Phạm Minh Hà chủ trì cuộc họp
Tại cuộc họp, đại diện các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng đánh giá cao vai trò quan trọng của Phòng thí nghiệm trọng điểm nhằm phục vụ nghiên cứu khoa học, làm chủ công nghệ, xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Các ý kiến trao đổi cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải xác định rõ tiêu chí đối với mô hình phòng thí nghiệm, bảo đảm phù hợp với định hướng chung của Bộ Khoa học và Công nghệ, đồng thời gắn với một đơn vị cụ thể để tổ chức quản lý, vận hành, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí nguồn lực.
Một số ý kiến nhấn mạnh phòng thí nghiệm cần hướng tới mục tiêu tạo ra sản phẩm, công nghệ cụ thể; có khả năng phục vụ trực tiếp công tác nội địa hóa vật liệu, cấu kiện, thiết bị phục vụ các dự án đường sắt. Việc đầu tư cần gắn với nhu cầu thực tiễn của thị trường, gắn với hoạt động sản xuất, thử nghiệm và kiểm định sản phẩm công nghiệp đường sắt trong nước. Cùng với đó, cần xây dựng đội ngũ chuyên gia có trình độ cao, đủ năng lực tiếp nhận, quản lý và khai thác hiệu quả hệ thống thiết bị hiện đại.
Ghi nhận, đánh giá cao các ý kiến góp ý, đề xuất của lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng, Thứ trưởng Phạm Minh Hà nhấn mạnh việc nghiên cứu thành lập Phòng thí nghiệm trọng điểm phục vụ phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt cần được triển khai với tư duy dài hạn, bám sát yêu cầu phát triển công nghệ chiến lược của ngành, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, gắn với nhiệm vụ cụ thể và yêu cầu phát triển công nghệ đường sắt.
Thứ trưởng Phạm Minh Hà yêu cầu các đơn vị tập trung rà soát kỹ hiện trạng hệ thống phòng thí nghiệm hiện có, nghiên cứu, đề xuất mô hình tổ chức Phòng thí nghiệm trọng điểm phù hợp, kế thừa tối đa hạ tầng sẵn có, bảo đảm đầu tư tập trung, đồng bộ, tránh chồng chéo, trùng lặp.
“Đề án Xây dựng hệ thống các phòng thí nghiệm trọng điểm phải xác định rõ mục tiêu, chức năng, lộ trình đầu tư và cơ chế khai thác hiệu quả, qua đó từng bước hình thành hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm hiện đại, tạo nền tảng để ngành Xây dựng chủ động làm chủ công nghệ, phục vụ phát triển hệ thống đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị trong giai đoạn tới” - Thứ trưởng Phạm Minh Hà chỉ đạo, đồng thời giao trường Đại học Giao thông vận tải chủ trì rà soát, hoàn thiện nội dung Đề án Xây dựng hệ thống các phòng thí nghiệm, thử nghiệm trọng điểm về đường sắt, giao Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng chủ trì hướng dẫn các đơn vị liên quan phối hợp với trường Đại học Giao thông vận tải xây dựng, hoàn thiện Đề án, bảo đảm cơ sở khoa học, tính khả thi và tiến độ để báo cáo lãnh đạo Bộ xem xét trong thời gian sớm nhất.