Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn đầu tư mạnh mẽ cho hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại với hàng loạt dự án trọng điểm như metro, đường sắt tốc độ cao, cảng biển và logistics thông minh, nhu cầu về đội ngũ kỹ sư và chuyên gia có khả năng làm chủ công nghệ đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Với định hướng trở thành đại học ứng dụng hiện đại, Trường Đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh (UTH) khẳng định đã sẵn sàng đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Chặng đường 38 năm hình thành và phát triển với nhiều thành tựu nổi bật đầy tự hào của UTH
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Phương, Hiệu trưởng Nhà trường, sự thay đổi lớn nhất của UTH sau 38 năm hình thành và phát triển không chỉ nằm ở quy mô hay cơ sở vật chất, mà là sự chuyển đổi mạnh mẽ trong tư duy đào tạo. Nếu như trước đây, các trường đại học chủ yếu giảng dạy dựa trên những gì mình đang có, thì nay UTH chuyển hẳn sang cách tiếp cận lấy nhu cầu thực tiễn của đất nước và doanh nghiệp làm trung tâm.
“Đại học không thể đứng ngoài dòng chảy phát triển kinh tế - xã hội. Nếu trường đại học chậm đổi mới, sinh viên sẽ tụt lại phía sau thị trường lao động”, TS. Nguyễn Xuân Phương nhấn mạnh.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Phương, Hiệu trưởng UTH
Trong quá trình Việt Nam triển khai các dự án giao thông quy mô lớn như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, các tuyến metro đô thị và hệ thống logistics hiện đại, vai trò của các trường đại học kỹ thuật được xem là đặc biệt quan trọng.
Không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ đào tạo, UTH còn đặt mục tiêu trở thành trung tâm nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, góp phần chuẩn bị đội ngũ kỹ sư đủ năng lực vận hành, khai thác và làm chủ các hệ thống giao thông tiên tiến.
Một trong những dấu ấn nổi bật là việc UTH trở thành trường đại học đầu tiên tại Việt Nam thành lập Viện Đường sắt tốc độ cao. Nhà trường cũng là đơn vị đầu tiên và hiện nay duy nhất sở hữu Phòng mô phỏng điều khiển và khai thác đường sắt tốc độ cao, phục vụ trực tiếp cho đào tạo, nghiên cứu và thực hành. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm đón đầu nhu cầu nhân lực cho các dự án đường sắt hiện đại trong tương lai.
Bên cạnh lĩnh vực đường sắt, UTH tập trung đầu tư cho các ngành đang có nhu cầu nhân lực lớn như logistics, tự động hóa, hàng không và chuyển đổi số trong giao thông vận tải.
Lễ vinh danh Giáo sư, Phó Giáo sư của UTH năm 2025
Theo PGS.TS. Nguyễn Xuân Phương, thị trường lao động hiện nay không chỉ đòi hỏi người học có kiến thức chuyên môn mà còn cần kỹ năng thích ứng, tư duy giải quyết vấn đề, khả năng làm việc nhóm và tiếp cận nhanh với công nghệ mới.
Để rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thực tế sản xuất, UTH đẩy mạnh triển khai mô hình “học kỳ doanh nghiệp”. Với mô hình này, sinh viên được tham gia thực tập trong môi trường làm việc thực tế ngay từ khi còn trên ghế giảng đường, đồng thời doanh nghiệp trực tiếp tham gia góp ý và xây dựng chương trình đào tạo.
“Trường đại học tốt không phải chỉ là nơi cấp bằng, mà phải là nơi giúp sinh viên có năng lực làm việc thật và đủ sức cạnh tranh trên thị trường lao động”, Hiệu trưởng UTH chia sẻ.
Thời gian qua, nhiều sinh viên UTH đã có cơ hội tham gia các chương trình đào tạo, thực tập tại doanh nghiệp trong và ngoài nước, trong đó có các tập đoàn công nghiệp lớn trong lĩnh vực đường sắt và logistics.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh thăm và làm việc tại Phòng mô phỏng Điều khiển và Khai thác Đường sắt tốc độ cao tại UTH
Trước tác động mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn đối với giáo dục và thị trường lao động, UTH đang từng bước đưa các kỹ năng công nghệ số vào chương trình đào tạo.
Nhà trường khuyến khích giảng viên ứng dụng AI vào giảng dạy, đồng thời giúp sinh viên làm quen với các công cụ số để thích ứng với môi trường làm việc mới.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo UTH, công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được sử dụng đúng hướng để phục vụ con người. Bên cạnh năng lực chuyên môn, nhà trường tiếp tục chú trọng bồi dưỡng tư duy sáng tạo, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội cho sinh viên.
Song song với đổi mới chương trình đào tạo, UTH tích cực mở rộng hợp tác quốc tế nhằm tiếp cận công nghệ tiên tiến và chuẩn đào tạo hiện đại.
Nhà trường hiện hợp tác với nhiều đối tác nước ngoài trong các lĩnh vực đường sắt, logistics và kỹ thuật giao thông, qua đó tạo thêm cơ hội cho sinh viên thực tập, nghiên cứu và tiếp cận môi trường làm việc quốc tế.
TS Nguyễn Xuân Phương cho rằng, mục tiêu cuối cùng là đào tạo ra đội ngũ nhân lực Việt Nam có khả năng cạnh tranh trong môi trường toàn cầu, đồng thời giữ vững tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến cho đất nước.
Sau 38 năm xây dựng và phát triển, UTH đang từng bước khẳng định vai trò là một trong những cơ sở đào tạo kỹ thuật trọng điểm của khu vực phía Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực giao thông vận tải, logistics và công nghệ hạ tầng.
Với định hướng lấy thực tiễn làm trung tâm, lấy khoa học - công nghệ làm động lực và lấy người học làm chủ thể của quá trình đổi mới, UTH được kỳ vọng sẽ tiếp tục cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần quan trọng vào sự nghiệp hiện đại hóa hệ thống hạ tầng giao thông và phát triển kinh tế số của Việt Nam.