Tiểu ban về phòng ngừa và ứng phó ô nhiễm đã nhất trí thông qua dự thảo cập nhật Chiến lược và Kế hoạch hành động năm 2026 về rác thải biển.
Tổng Thư ký IMO, ông Arsenio Dominguez, khai mạc phiên họp thứ 13 của Tiểu ban Phòng ngừa và Ứng phó ô nhiễm, do Tiến sĩ Anita Mäkinen đến từ Phần Lan (bên phải) chủ trì.
Tiểu ban Phòng ngừa và Ứng phó Ô nhiễm của Tổ chức Hàng hải Quốc tế đã nhất trí về dự thảo chiến lược và kế hoạch hành động cập nhật nhằm giải quyết vấn nạn ô nhiễm nhựa từ tàu thuyền, bao gồm cả tàu đánh cá.
Tại cuộc họp lần thứ 13 (PPR 13) diễn ra tại Trụ sở IMO ở London từ ngày 9 đến 13/2/2026, Tiểu ban đã hoàn thiện dự thảo Chiến lược và Kế hoạch Hành động năm 2026 nhằm giải quyết vấn nạn rác thải nhựa trên biển từ tàu thuyền, để trình lên Ủy ban Bảo vệ Môi trường Biển (MEPC 84) thông qua khi ủy ban này nhóm họp từ ngày 27/4 đến ngày 1/5/2026.
Giảm thiểu tác động của ngành vận tải biển đến rác thải đại dương.
Sau khi được thông qua, Chiến lược và Kế hoạch Hành động năm 2026 sẽ thay thế chiến lược về rác thải nhựa trên biển năm 2021 và kế hoạch hành động năm 2025 của IMO, hợp nhất chúng thành một phương pháp tiếp cận duy nhất, đồng thời khẳng định lại tham vọng của Tổ chức nhằm đạt được mục tiêu không còn rác thải nhựa nào thải ra biển từ tàu thuyền vào năm 2030.
Chiến lược và Kế hoạch hành động được cập nhật sẽ tập trung vào: Giảm thiểu tác động của vận tải biển đến ô nhiễm rác thải nhựa đại dương; Nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ sở tiếp nhận tại cảng và xử lý chất thải tàu biển; và Tăng cường các quy định và sự tuân thủ quốc tế.
Các hoạt động này cũng sẽ thúc đẩy việc đào tạo thuyền viên, nâng cao nhận thức cộng đồng và kiến thức về quy định, cũng như tăng cường hợp tác kỹ thuật và xây dựng năng lực cho các quốc gia thành viên.
Hành động đối với viên mồi và dụng cụ câu cá
Ngoài ra, Tiểu ban đã thúc đẩy các chương trình công tác cụ thể hơn nhằm giải quyết vấn đề rác thải biển từ tàu thuyền:
Hạt nhựa ("nurdles")
Tiểu ban đã xem xét các biện pháp pháp lý để giảm thiểu rủi ro môi trường từ các viên nén được vận chuyển trong container hàng hóa, có thể ảnh hưởng đến môi trường khi xảy ra sự cố tràn trên biển hoặc tại các cảng.
Ủy ban MEPC 84 khuyến nghị nên xem xét xây dựng một bộ quy tắc mới để điều chỉnh việc vận chuyển hạt nhựa trong container hàng hóa bằng đường biển, và bộ quy tắc này sẽ được bắt buộc thực hiện theo Phụ lục III của Công ước MARPOL và/hoặc Công ước SOLAS.
Dụng cụ câu cá
Để giải quyết vấn nạn ngư cụ bị bỏ rơi, thất lạc hoặc vứt bỏ, vốn vẫn là nguồn gây ô nhiễm nhựa đáng kể ở đại dương, Tiểu ban đã thông qua dự thảo thông tư thúc đẩy việc thực hiện hệ thống đánh dấu ngư cụ và Hướng dẫn tự nguyện của FAO về đánh dấu ngư cụ . Dự thảo này sẽ được trình lên MEPC 84 để phê duyệt.
Hướng dẫn tự nguyện về việc đánh dấu ngư cụ nhằm mục đích tạo điều kiện thuận lợi cho việc báo cáo, thu hồi và xử lý các ngư cụ này, và bao gồm các tài liệu bổ sung sau: Một khuôn khổ để tiến hành đánh giá rủi ro cho một hệ thống về việc đánh dấu ngư cụ; và Sổ tay hướng dẫn về cách đánh dấu dụng cụ đánh bắt cá.
Hiện tượng bám bẩn sinh học: nền tảng cho một khuôn khổ pháp lý ràng buộc
Theo quyết định của MEPC 83 về việc xây dựng một khuôn khổ ràng buộc pháp lý về quản lý sinh vật bám để ngăn chặn sự lây lan của các loài thủy sinh xâm lấn thông qua thân tàu, Tiểu ban đã nhất trí về các yếu tố cơ bản để hướng dẫn công việc này.
Điều này bao gồm khuyến nghị rằng khuôn khổ này nên được thể hiện dưới dạng một văn bản pháp lý độc lập, cũng như việc hoàn thiện các điều khoản tham chiếu cho kết quả này. Cả hai sẽ được trình lên MEPC 84 để phê duyệt.
Một nhóm liên lạc đã được thành lập để làm việc về việc xác định các mục tiêu của khuôn khổ, phát triển cấu trúc dự thảo, phác thảo các hướng dẫn hỗ trợ triển khai và lập kế hoạch công việc cho các sản phẩm đầu ra.
Các kết quả khác từ PPR 13
Tiểu ban đã thảo luận nhiều vấn đề quan trọng trong phiên họp, với những kết quả chính sau: Các sửa đổi đối với Quy định về NOx đã được hoàn thiện; Dự thảo sửa đổi Phụ lục VI của Công ước MARPOL về các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi đã được nhất trí; Các cuộc thảo luận đang diễn ra về phát thải carbon đen và nhiên liệu vùng cực; Công việc đang tiếp diễn liên quan đến Hệ thống làm sạch khí thải; Các sửa đổi đối với Phụ lục IV của Công ước MARPOL về quản lý nước thải đã được nhất trí về nguyên tắc; Các sửa đổi đối với Phụ lục I của Công ước MARPOL về xử lý nước thải nhiễm dầu đã được nhất trí; Hướng dẫn sửa đổi về hệ thống xử lý chất thải dầu mỡ trong khoang máy của tàu thủy đã được phê duyệt; Hướng dẫn sửa đổi về việc ghi chép các hoạt động trong Sổ ghi chép dầu khí Phần I đã được phê duyệt.