TP.HCM đang đẩy mạnh xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung và hạ tầng số hiện đại nhằm tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số toàn diện, nâng cao hiệu quả quản trị đô thị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính, yêu cầu về liên thông dữ liệu, hiện đại hóa hạ tầng số và đồng bộ hóa hoạt động quản lý càng trở nên cấp thiết.
Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM Võ Minh Thành, trong 5 tháng đầu năm 2026, thành phố đã hoàn thành 18 trong tổng số 34 nhiệm vụ chuyển đổi số trọng tâm, đạt 53% kế hoạch năm. Nhiều văn bản chiến lược quan trọng đã được ban hành như Chiến lược chuyển đổi số đến năm 2030, Khung kiến trúc dữ liệu và Kiến trúc số thành phố, cùng Kế hoạch chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh năm 2026.
TP.HCM đang hoàn thiện Đề án xây dựng TP.HCM trở thành đô thị thông minh đến năm 2030, định hướng đến năm 2035.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là xây dựng, chuẩn hóa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành để hình thành hệ sinh thái dữ liệu dùng chung phục vụ công tác quản lý, điều hành và phát triển đô thị. Đến nay, TP.HCM đã số hóa 15,4 triệu dữ liệu hộ tịch; đồng bộ, làm sạch dữ liệu của hơn 13,4 triệu đối tượng bảo hiểm; kết nối 5,7 triệu dữ liệu đất đai với cơ sở dữ liệu quốc gia; đồng thời chuẩn hóa 7,4 triệu dữ liệu hộ kinh doanh cá thể.
Việc khai thác hiệu quả dữ liệu số đã góp phần nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính. Hệ thống của thành phố đã tiếp nhận gần 1,5 triệu hồ sơ, trong đó hơn 1,29 triệu hồ sơ được thực hiện trực tuyến. Tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 97,47%, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt 96,46%. Bên cạnh đó, thành phố đã cắt giảm, đơn giản hóa 441 thủ tục hành chính, trong đó có 435 thủ tục liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, giúp giảm thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.
Trong chiến lược phát triển đô thị thông minh, TP.HCM xác định dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng số là ba trụ cột nền tảng. Thành phố đã xây dựng Trung tâm Điều hành thông minh nhằm tích hợp dữ liệu từ nhiều lĩnh vực, phục vụ công tác giám sát, phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.
Nhiều mô hình ứng dụng công nghệ đang được triển khai tại cơ sở. Thành phố thí điểm mô hình đô thị thông minh cấp xã tại phường Vũng Tàu và phường Phú Nhuận với hệ thống bảng điều khiển (Dashboard) điều hành kinh tế - xã hội, tích hợp camera, AI và hệ thống thông tin địa lý (GIS) để giám sát giao thông, trật tự đô thị và an toàn công cộng.
Song song đó, TP.HCM đang phát triển nền tảng AI Platform với các trợ lý số (AI Agent) hỗ trợ cung cấp dịch vụ công và kết nối trực tiếp với kho dữ liệu dùng chung của thành phố. Hệ thống camera thông minh cũng được mở rộng để phục vụ quản lý môi trường, chống ngập, điều hành giao thông, bảo đảm an ninh trật tự và giám sát công trình xây dựng.
Trong lĩnh vực quy hoạch đô thị, thành phố đẩy mạnh số hóa dữ liệu và xây dựng cơ sở dữ liệu không gian địa lý (GIS) phục vụ công tác quản lý phát triển đô thị. Ngành y tế đã hoàn thành kho dữ liệu dùng chung toàn ngành, tạo nền tảng xây dựng hệ thống điều hành y tế thông minh. Ngành giáo dục cũng đang triển khai hệ thống quản lý giáo dục và kết nối dữ liệu giữa các cơ sở đào tạo với cơ quan quản lý.
TP.HCM định hướng phát triển đô thị thông minh, đề cao công khai quy hoạch.
Trước đó, UBND TP.HCM đã chỉ đạo đẩy mạnh xây dựng và phát triển đô thị thông minh, trong đó đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu công khai, minh bạch thông tin quy hoạch để người dân và doanh nghiệp tham gia giám sát quá trình thực hiện. Sở Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan hoàn thiện Đề án xây dựng TP.HCM trở thành đô thị thông minh đến năm 2030, định hướng đến năm 2035.
Theo yêu cầu của thành phố, các giải pháp công nghệ được lựa chọn phải bảo đảm tính đồng bộ, dài hạn và phù hợp với Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số cũng như Khung kiến trúc ICT phát triển đô thị thông minh quốc gia. Cùng với đó, Sở Quy hoạch - Kiến trúc và Sở Xây dựng có trách nhiệm công khai thông tin quy hoạch theo quy định, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp tiếp cận và giám sát quá trình triển khai các dự án phát triển đô thị.
TP.HCM cũng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện hệ thống dữ liệu đất đai trên nền tảng bản đồ số GIS dùng chung, bảo đảm kết nối với kho dữ liệu của thành phố. Đây được xem là nền tảng quan trọng phục vụ quản lý quy hoạch, tài nguyên, môi trường và phát triển đô thị thông minh một cách đồng bộ.
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được khẳng định dữ liệu là nền tảng của chuyển đổi số và quản trị hiện đại. Theo ông, dữ liệu phải bảo đảm các tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống", được cập nhật thường xuyên và phản ánh sát thực tiễn. Thành phố cũng đặt mục tiêu xóa bỏ tình trạng phân tán dữ liệu giữa các sở, ngành và địa phương, tăng cường chia sẻ, kết nối dữ liệu để hình thành hệ thống dữ liệu dùng chung thống nhất từ cấp thành phố đến cơ sở.
Để thúc đẩy quá trình này, UBND TP.HCM cũng đã quyết định thành lập Hội đồng Điều phối phát triển đô thị thông minh TP.HCM nhằm triển khai Đề án xây dựng thành phố trở thành đô thị thông minh giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035. Hội đồng gồm 23 thành viên, do Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được làm Chủ tịch Hội đồng và Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường làm Phó Chủ tịch Hội đồng.
Hội đồng có nhiệm vụ tham mưu, điều phối và giám sát việc triển khai các chương trình phát triển đô thị thông minh; nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách và giải pháp phù hợp; đồng thời theo dõi tiến độ thực hiện, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh. Bên cạnh đó, Hội đồng sẽ tham mưu đánh giá mức độ trưởng thành đô thị thông minh, công nhận các khu đô thị thông minh và thường xuyên cập nhật các kế hoạch phát triển phù hợp với xu hướng công nghệ mới cũng như yêu cầu thực tiễn.
Với việc lấy dữ liệu làm nền tảng, thúc đẩy liên thông thông tin và ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ số, TP.HCM đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số hiệu quả, cung cấp dịch vụ công chất lượng cao và hình thành hệ sinh thái đô thị thông minh hiện đại, có khả năng cạnh tranh với các đô thị lớn trong khu vực.