Ủy ban Pháp luật của IMO đã họp từ ngày 13 đến 17/4/2026, tại trụ sở chính của IMO ở London, đã phê duyệt một bộ hướng dẫn mới nhằm cải thiện tính minh bạch và sự cẩn trọng trong việc đăng ký tàu, cũng như ngăn chặn các hành vi đăng ký gian lận và lạm dụng quốc kỳ.
Ủy ban Pháp luật của IMO đã họp từ ngày 13 đến 17/4/2026, tại trụ sở chính của IMO ở London
Các hướng dẫn này giúp lấp đầy một lỗ hổng pháp lý quan trọng đối với ngành hàng hải, vì hiện tại chưa có khuôn khổ quốc tế ràng buộc nào để điều chỉnh việc đăng ký tàu thuyền.
Các hướng dẫn mới được phê duyệt sẽ hỗ trợ các cơ quan đăng ký tàu biển của các quốc gia thành viên mới và hiện có bằng cách cung cấp các biện pháp thiết thực để tăng cường xác minh và thẩm định, đảm bảo hồ sơ sở hữu chính xác và cải thiện việc giám sát các thủ tục đăng ký.
Bế mạc phiên họp thứ 113 của Ủy ban Pháp luật được tổ chức tại London (13-17 tháng 4), Tổng thư ký IMO, ông Arsenio Dominguez, phát biểu: “Đây là một bước tiến đáng hoan nghênh nhằm đảm bảo tính minh bạch trong hệ thống đăng ký tàu biển, vì lợi ích an toàn, bảo vệ môi trường biển và phúc lợi của các thủy thủ, điều thiết yếu cho sự an toàn và an ninh của vận tải biển quốc tế. Hướng dẫn này cũng sẽ giúp loại bỏ các trường hợp đăng ký gian lận.”
Ủy ban Pháp luật ghi nhận số lượng tàu thuyền treo cờ giả đã tăng lên kể từ phiên họp trước vào năm 2025, với 529 tàu thuyền treo cờ giả của một quốc gia trong năm qua. Gần 40 quốc gia thành viên đã ghi nhận các trường hợp cờ của họ bị các nhóm tội phạm sử dụng trái phép mà không có sự cho phép hoặc đồng ý của họ.
Các hướng dẫn tập trung vào: Quy định pháp luật, quản lý và kiểm soát về việc ai có thể thực hiện đăng ký tàu thuyền; Quy trình đảm bảo chất lượng trong đăng ký tàu; Kiểm tra kỹ lưỡng về quyền sở hữu và nhận dạng tàu; Kiểm tra kỹ lưỡng về danh tính và tính hợp lệ của tàu; Nguồn thông tin và việc chia sẻ thông tin.
Ủy ban cũng đã đưa ra quyết định về vấn đề vận chuyển kém chất lượng: Ủy ban đã tái thành lập một nhóm liên lạc để tiếp tục thực hiện Quy trình rà soát phạm vi quy định nhằm xem xét các công ước của IMO và các công cụ khác hiện có cho các quốc gia thành viên, với mục tiêu xây dựng các biện pháp ngăn chặn các hoạt động bất hợp pháp, bao gồm cả vận tải biển không đạt tiêu chuẩn. Nhóm liên lạc sẽ xây dựng các điều khoản tham chiếu cho một nhóm làm việc sẽ được triệu tập tại phiên họp tiếp theo để tập trung vào vấn đề này.
Đặc biệt về eo biển Hormuz, Ủy ban kịch liệt lên án các hành vi đe dọa và tấn công nhằm vào tàu thuyền ở Biển Ả Rập, Biển Oman và khu vực Vịnh, đặc biệt là trong và xung quanh eo biển Hormuz. Ủy ban đã mạnh mẽ lên án các mối đe dọa của Cộng hòa Hồi giáo Iran liên quan đến việc rải thủy lôi trong và xung quanh eo biển Hormuz, đặc biệt là Kế hoạch Phân luồng Giao thông (TSS). Ủy ban cũng lên án hệ thống thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz và các biện pháp phân biệt đối xử do Cộng hòa Hồi giáo Iran áp đặt, trái với mục đích của IMO.
Ủy ban khẳng định rằng hành động của Cộng hòa Hồi giáo Iran trái với quyền quá cảnh, một quyền không được phép bị cản trở, qua eo biển Hormuz theo luật quốc tế.
Ủy ban cũng đưa ra yêu cầu đối xử công bằng với các thủy thủ. Từ ngày 01/01 đến ngày 31/12/2025, tổng cộng 410 trường hợp mới đã được báo cáo trên cơ sở dữ liệu chung của IMO/ILO về việc bỏ rơi thuyền viên, ảnh hưởng đến hơn 6.000 thuyền viên. Những con số này vượt xa kỷ lục về số trường hợp được báo cáo trong tất cả các năm trước đó. Trong 185 trường hợp được báo cáo, không có bảo lãnh tài chính bắt buộc.
Ngoài ra, kể từ ngày 01/01/2026, đã có thêm 103 trường hợp bỏ tàu được ghi nhận trên cơ sở dữ liệu chung của ILO/IMO.
Ủy ban đã kêu gọi các quốc gia thành viên phê chuẩn Công ước Lao động Hàng hải năm 2006, bao gồm cả các sửa đổi năm 2014, và áp dụng Hướng dẫn chung của ILO/IMO năm 2022 về cách xử lý các trường hợp bỏ rơi thuyền viên. Ủy ban nhấn mạnh rằng các quốc gia cảng, ven biển và quốc gia đăng ký tàu phải coi trọng quyền của thuyền viên và hợp tác với các bên liên quan khác để giải quyết các trường hợp này.
Liên quan đến cơ sở dữ liệu về việc bỏ rơi tàu của ILO/IMO, Ủy ban đã yêu cầu Nhóm làm việc ba bên (JTWG) của ILO/IMO xem xét việc xây dựng một hướng dẫn từng bước rõ ràng (Quy trình hoạt động tiêu chuẩn) với các mốc thời gian và ngày kích hoạt cụ thể, để các cơ quan chức năng biết chính xác khi nào và làm thế nào để hành động nhanh chóng trong các trường hợp bỏ rơi tàu khẩn cấp. Hướng dẫn này không nên tạo thêm gánh nặng hành chính.
Ủy ban đã yêu cầu Nhóm đặc nhiệm đề xuất các biện pháp để tăng cường độ chính xác và xác minh các tài liệu bảo đảm tài chính, thông qua giao diện báo cáo an toàn trong các hệ thống hiện có của IMO.
Ủy ban nhất trí rằng tồn tại một khoảng trống pháp lý liên quan đến trách nhiệm và bồi thường cho các sự cố liên quan đến nhiên liệu thay thế được sử dụng để chạy tàu và các chế độ trách nhiệm quốc tế hiện hành không giải quyết đầy đủ các rủi ro cụ thể của các loại nhiên liệu này - khoảng trống này cần được giải quyết để đảm bảo tính chắc chắn về mặt pháp lý và bồi thường hiệu quả cho các nạn nhân.
Ủy ban cũng nhất trí cần phải xây dựng một chế độ chuyên biệt, hoặc sửa đổi các chế độ hiện có, để đảm bảo việc sử dụng chúng trong vận hành và chạy tàu được bao quát đầy đủ. Ủy ban đã thành lập một nhóm liên lạc để tiếp tục công việc này và báo cáo lại cho phiên họp tiếp theo.