Các công trình, dự án trọng điểm được triển khai đã và đang làm chuyển biến rõ nét diện mạo đô thị - nông thôn, tăng cường kết nối các vùng động lực, hành lang kinh tế, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.
Kiến tạo không gian, hành lang phát triển mới
Hệ thống cao tốc dọc tỉnh kết nối các vùng miền, thúc đẩy các tiềm năng, lợi thế để phát triển.
Quán triệt quan điểm “giao thông đi trước mở đường” là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế đồng bộ, toàn diện, tỉnh Quảng Ninh xác định đầu tư phát triển hạ tầng giao thông là khâu đột phá quan trọng nhằm mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả thu hút đầu tư. Trên cơ sở đó, tỉnh kiên trì hoàn thiện các trục, hành lang giao thông chiến lược, từng bước hình thành hệ thống hành lang kinh tế, hành lang đô thị hiện đại, phát huy hiệu quả lợi thế về tài nguyên thiên nhiên và nguồn lực con người.
Những năm qua, Quảng Ninh tập trung huy động đa dạng nguồn lực, đổi mới hình thức đầu tư, đẩy nhanh phát triển và hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội theo hướng đồng bộ, hiện đại, bảo đảm tính liên thông, tổng thể. Tỉnh kiên trì thực hiện phương châm “lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư”, đẩy mạnh đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP), huy động tối đa nguồn vốn ngoài ngân sách; đồng thời thúc đẩy liên kết nội vùng, liên kết vùng, tăng cường phân công và hợp tác hóa lãnh thổ.
Hiệu quả đầu tư công tiếp tục được nâng cao, nguồn lực tập trung cho các dự án lớn, trọng điểm, có tính kết nối liên vùng và sức lan tỏa mạnh. Dù thu ngân sách còn gặp nhiều khó khăn, nhất là hụt thu từ tiền sử dụng đất, tỉnh vẫn ưu tiên cân đối nguồn lực cho chi đầu tư phát triển. Giai đoạn 2016-2020, chi đầu tư phát triển chiếm khoảng 55% tổng chi ngân sách địa phương; giai đoạn 2020-2025 đạt trên 53,2%. Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư ngày càng được cải thiện, tạo động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững.
Đồng chí Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh nghe chủ đầu tư báo cáo tiến độ thi công đường ven sông.
Trên nền tảng đó, hệ thống hạ tầng giao tông của tỉnh được đầu tư theo hướng hiện đại, đa phương thức, bảo đảm kết nối hiệu quả giữa các khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp với các hành lang phát triển, chuỗi giá trị và các trung tâm động lực. Đặc biệt, việc hình thành hệ thống cao tốc, sân bay, cảng biển và bến du thuyền đạt tiêu chuẩn quốc tế, với thiết kế hiện đại, ứng dụng công nghệ tiên tiến, đã tạo bước chuyển rõ nét về năng lực kết nối, gắn kết chặt chẽ Quảng Ninh với các vùng kinh tế trọng điểm và mạng lưới giao thông quốc gia.
Từ một địa phương còn nhiều khó khăn về hạ tầng, Quảng Ninh ngày nay đã vươn lên trở thành một trong những tỉnh, thành có chỉ số hạ tầng thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Đến nay, hệ thống hạ tầng giao thông trên địa bàn tỉnh từng bước được đầu tư đồng bộ, hiện đại. Quảng Ninh là một trong số ít địa phương có đầy đủ 5 loại hình giao thông, gồm đường bộ, đường sắt, đường biển, đường thủy nội địa và hàng không, góp phần hình thành mạng lưới giao thông đa phương thức, liên thông chặt chẽ ở cả quy mô vùng, quốc gia và quốc tế.
Toàn tỉnh hiện có khoảng 825km đường bộ, trong đó có 80,2km đường cao tốc (tuyến Vân Đồn - Móng Cái), 14km quốc lộ, 50km đường tỉnh và 681km đường xã. Hệ thống giao thông được đầu tư đồng bộ đã tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực kết nối và sức hấp dẫn của môi trường đầu tư. Điển hình như: Việc hoàn thành tuyến cao tốc Vân Đồn - Móng Cái đã giúp Quảng Ninh trở thành địa phương duy nhất trong cả nước sở hữu mạng lưới cao tốc dài trên 176km, kết nối trực tiếp với Hà Nội và các trung tâm kinh tế trọng điểm khu vực Bắc Bộ.
Các dự án cao tốc Hạ Long - Hải Phòng và Vân Đồn - Móng Cái đi vào hoạt động đã rút ngắn thời gian di chuyển từ Hà Nội đến cửa khẩu Móng Cái xuống còn khoảng 3 giờ, góp phần hình thành chuỗi liên kết giữa ba vùng động lực tăng trưởng của khu vực phía Bắc là Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, tạo tác động lan tỏa mạnh mẽ tới giao thương, logistics, du lịch, thu hút đầu tư và tạo việc làm cho người lao động.
Nhiều công trình hạ tầng mang tính động lực, tạo nền tảng cho phát triển và liên kết vùng đã được hoàn thành, đưa vào khai thác hiệu quả, tiêu biểu như: Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long, cầu Tình Yêu, cầu Bình Minh, tuyến đường ven sông kết nối đường cao tốc Hải Phòng - Hạ Long với khu vực Đông Triều (trước đây), tuyến đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả, cầu Triều… Qua đây, hình thành mạng lưới hạ tầng giao thông hiện đại, đồng bộ, góp phần mở rộng không gian phát triển, rút ngắn khoảng cách di chuyển, tăng cường liên kết nội vùng và liên kết vùng, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và khu vực.
.jpg)
Dự án Đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh dự kiến đưa vào khai thác thương mại trong năm 2028. Ảnh minh họa
Trong giai đoạn phát triển mới, hướng tới mục tiêu sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Quảng Ninh đã xác định rõ quan điểm xuyên suốt “Quy hoạch phải đi trước, giao thông phải mở đường”. Tỉnh xác định mục tiêu đến năm 2030 là hình thành hệ thống giao thông đồng bộ, liên thông, tổng thể. Trong đó trọng tâm tái cấu trúc là kết nối theo chuỗi, lấy trục đường sắt Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái làm hành lang chiến lược để mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy dịch chuyển các nguồn lực, gắn kết hiệu quả các khu kinh tế, khu công nghiệp và cửa khẩu.
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, trong thời gian tới, Quảng Ninh tiếp tục đẩy mạnh huy động mọi nguồn lực để đầu tư, hoàn thiện các công trình hạ tầng giao thông trọng điểm, mang tính động lực, bảo đảm kết nối thông suốt nội tỉnh, liên vùng và quốc tế, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh và của quốc gia. Trọng tâm là tham mưu triển khai tuyến đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh dài 131km, khổ đường 1.435mm, vận tốc thiết kế chính 350km/h; tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái, có hai nhánh kết nối xuống cảng biển Con Ong - Hòn Nét và cảng biển Hải Hà, tổng chiều dài 187km. Cùng với đó, tỉnh triển khai lập và phê duyệt quy hoạch các tuyến đường sắt đô thị, dự kiến hoàn thành trong năm 2027, làm cơ sở quản lý quỹ đất và tổ chức đầu tư xây dựng.
Quảng Ninh sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương liên quan, nhất là TP Hải Phòng, để đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư công trọng điểm, trong đó có 3 cầu kết nối Quảng Ninh - Hải Phòng gồm: Mở rộng cầu Đá Bạc trên quốc lộ 10; cầu kết nối khu vực phường Mạo Khê với phường Nhị Chiểu; cầu kết nối phường An Sinh với phường Trần Nhân Tông. Đồng thời, tập trung hoàn thiện, đưa vào khai thác hiệu quả hệ thống hạ tầng cảng biển như Vạn Ninh, Nam Tiền Phong, Bắc Tiền Phong, Đầm Nhà Mạc, Bến cảng Sông Chanh 3; thu hút đầu tư cảng Con Ong - Hòn Nét và đẩy nhanh tiến độ các dự án nạo vét luồng hàng hải Vạn Gia, Sông Chanh, Hòn Gai. Từ đó, từng bước phát huy lợi thế cửa ngõ giao thương, trung tâm trung chuyển logistics và hàng không của vùng Đông Bắc…
Khởi sắc diện mạo đô thị - nông thôn
Tuyến đường mới thay thế cầu treo Quảng Lợi đảm bảo giao thông, thúc đẩy sản xuất khu vực miền núi.
Với mục tiêu để mọi người dân Quảng Ninh đều được thụ hưởng thành quả phát triển, đồng thời thu hẹp nhanh khoảng cách chênh lệch giữa các vùng miền, tỉnh đã tiếp tục tập trung nguồn lực, triển khai đồng bộ các giải pháp đầu tư hạ tầng giao thông tại khu vực vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biển đảo xa xôi.
Trong 10 năm qua, từ các nguồn vốn Chương trình 135, Đề án 196, Chương trình xây dựng nông thôn mới và Chương trình cải tạo, nâng cấp giao thông nông thôn tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2024-2025, định hướng đến năm 2030, tỉnh đã đầu tư, nâng cấp hàng nghìn công trình giao thông nông thôn. Hệ thống hạ tầng giao thông đường bộ, đường thủy từng bước được kết nối đồng bộ từ trung tâm đến các khu vực miền núi, biên giới, hải đảo. Nhiều cây cầu mới thay thế bến phà, đường tràn; các tuyến đường cấp phối, bê tông được nâng cấp bằng thảm nhựa; hàng nghìn km đường giao thông nông thôn được xây dựng bằng nhiều nguồn lực khác nhau.
Đến nay, 100% xã khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh đã có đường bê tông khang trang, sạch đẹp, thuận lợi cho đi lại, giao thương và phát triển sản xuất. Riêng Đề án cải tạo, nâng cấp giao thông nông thôn tỉnh Quảng Ninh, đã hoàn thành 48/73 dự án, tương ứng 87,9/151,9km (đạt 57,9%); 25 dự án đang tiếp tục triển khai, phấn đấu hoàn thành toàn bộ 73/73 dự án trong giai đoạn 2025-2026. Khi hoàn thành, chương trình sẽ tác động trực tiếp tới khoảng 300 khu dân cư, hơn 200.000 người dân được thụ hưởng, hình thành mạng lưới giao thông liên thông tổng thể, kết nối với các tuyến huyết mạch và các điểm, khu du lịch trên địa bàn.
Đặc biệt, sau gần 2 tháng triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cuối tháng 8/2025, Quảng Ninh tiếp tục khởi công, khởi động nhiều dự án giao thông trọng điểm, có vai trò động lực trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tiêu biểu như: Dự án cải tạo, nâng cấp đường tỉnh 330, đoạn từ Ba Chẽ đến đường tỉnh 342, tổng mức đầu tư 990 tỷ đồng; Dự án tuyến đường nối Quốc lộ 279 qua nút giao cầu Tình Yêu đến đường dẫn cầu Bình Minh, tổng mức đầu tư 2.860 tỷ đồng. Cùng với đó, hàng chục dự án khác đang được các địa phương đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn mới, với tổng nguồn vốn lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Các tuyến đường này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, tăng cường kết nối giữa vùng cao với khu vực đồng bằng, tạo điều kiện thuận lợi cho liên kết vùng đi trước một bước, mở ra không gian phát triển mới, thúc đẩy thu hút đầu tư, phát triển du lịch, sản xuất, nâng cao thu nhập và chất lượng đời sống của người dân, nhất là tại các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
.jpg)
Xã Quảng La có nhiều dư địa đất đai, khi được quan tâm, đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông kết nối sẽ là động lực quan trọng để địa phương phát triển.
Cùng với phát triển hạ tầng giao thông nhằm tăng cường liên kết vùng, thu hẹp khoảng cách chênh lệch giữa các khu vực, Quảng Ninh đang tập trung hoàn thiện mô hình chuỗi đô thị đa cực, phát triển theo hướng văn minh, hiện đại, xanh và bền vững. Trọng tâm là mở rộng không gian đô thị về phía Bắc Vịnh Cửa Lục, hình thành các đô thị trung tâm gắn kết chặt chẽ với hạ tầng liên vùng, từng bước đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030. Song song với đó, tỉnh đang đẩy mạnh triển khai cải tạo, nâng cấp đô thị, khu dân cư hiện hữu, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân.
Bà con đồng bào dân tộc thôn Tân Sơn, xã Quảng Tân, phấn khởi đi trên con đường mới hoàn thành.
Thực tiễn cho thấy, việc cụ thể hóa chủ trương cải tạo, nâng cấp đô thị và khu dân cư hiện hữu đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ. Phong trào “Nhà nước và nhân dân cùng làm” được triển khai sâu rộng, nhất là trong việc người dân tự nguyện hiến đất, tháo dỡ tường rào, công trình phụ để mở rộng đường giao thông, xây dựng hạ tầng đô thị và nông thôn mới. Trước Tết Nguyên đán 2026, nhiều công trình hoàn thành, từng bước giải quyết tình trạng ngập úng tại một số khu vực, bảo đảm an toàn giao thông, cải thiện điều kiện sinh hoạt, tạo diện mạo khang trang, đồng bộ cho các khu dân cư, phù hợp với định hướng xây dựng Quảng Ninh trở thành đô thị hiện đại, văn minh.
Một trong những công trình tiêu biểu là dự án nâng cấp tuyến đường dài khoảng 2km từ thôn Tân Sơn đến ngã ba Trung Sơn. Sau gần một tháng thi công, tuyến đường dài hơn 2km, tổng mức đầu tư 2 tỷ đồng đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, đáp ứng mong mỏi nhiều năm của người dân địa phương. Tuyến đường được đầu tư đồng bộ, khang trang, có hệ thống điện chiếu sáng, bảo đảm an toàn, thuận tiện cho đi lại, mở rộng không gian kết nối với các điểm tham quan, bảo tồn giá trị văn hoá dân tộc Dao Thanh Y, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ trên địa bàn.
Đồng chí Voòng A Tài, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Tân Sơn (xã Quảng Tân) cho biết: Trong quá trình triển khai vận động nhân dân hiến đất, hiến cây cối, hoa màu để nâng cấp tuyến đường giao thông liên thôn Tân Sơn - Trung Sơn, Chi bộ và thôn đã tổ chức họp dân, tuyên truyền, giải thích rõ mục đích, ý nghĩa của công trình. Nhờ sự đồng thuận cao, trên tuyến đường dài khoảng 2km từ thôn Tân Sơn đến ngã ba Trung Sơn đã có 30 hộ dân tự nguyện hiến đất, hiến cây cối, hoa màu để phục vụ thi công. Tuyến đường đã được đầu tư, hoàn thành trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhân dân ai cũng phấn khởi. Có đường mới, khang trang sạch đẹp sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, giao thương, nâng cao thu nhập của bà con trong thôn.
Quảng Ninh đang từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, tăng cường khả năng kết nối liên vùng và nội vùng giữa vùng thấp, vùng động lực, vùng phát triển với vùng cao, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo và chênh lệch vùng miền… Đây chính là nền tảng quan trọng để Quảng Ninh tiếp tục mở rộng không gian phát triển và dẫn dắt các động lực tăng trưởng mới trong thời gian tới.