Ngày 23/4/2026, tại Hà Nội, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn - Tổ tưởng Tổ soạn thảo chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc năm 2019. Dự cuộc họp có thành viên Tổ soạn thảo gồm: đại diện lãnh đạo Sở Quy hoạch kiến trúc các Thành phố trực thuộc Trung ương, lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng, chuyên gia các hội, hiệp hội nghề nghiệp chuyên ngành.
Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh nhiều chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước đã được ban hành, cùng với sự thay đổi của hệ thống pháp luật liên quan và yêu cầu phát triển đô thị xanh, thông minh, bền vững.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn, dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc năm 2029 cần tập trung rà soát, hoàn thiện theo hướng bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời tháo gỡ các vướng mắc trong thực tiễn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về kiến trúc.
Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn lưu ý các nội dung sửa đổi cần bám sát định hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho hoạt động hành nghề kiến trúc, đồng thời tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý và thiết kế kiến trúc. Đặc biệt, cần làm rõ các quy định liên quan đến quản lý kiến trúc, Quy chế quản lý kiến trúc và cơ chế bảo vệ, phát huy giá trị công trình kiến trúc, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý và quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể liên quan.
Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn phát biểu tại cuộc họp
Theo Báo cáo của Vụ Quy hoạch kiến trúc - Cơ quan Thường trực Tổ soạn thảo, sau hơn 5 năm triển khai, Luật Kiến trúc năm 2019 đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho công tác quản lý nhà nước về kiến trúc, từng bước hình thành các công cụ quản lý và nâng cao chất lượng không gian kiến trúc đô thị, nông thôn. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, nhiều chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đã được ban hành, cùng với sự thay đổi của hệ thống pháp luật liên quan và yêu cầu phát triển đô thị xanh, thông minh, bền vững, việc sửa đổi, bổ sung Luật Kiến trúc là cần thiết nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và phù hợp thực tiễn.
Dự thảo Luật được xây dựng với mục tiêu hoàn thiện thể chế về kiến trúc, đáp ứng yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực kiến trúc. Quan điểm xây dựng Luật là kế thừa các quy định đã phát huy hiệu quả, tập trung sửa đổi những nội dung còn vướng mắc, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với yêu cầu hội nhập quốc tế.
Về nội dung, dự thảo tập trung sửa đổi, bổ sung 17 điều của Luật Kiến trúc, trong đó chú trọng hoàn thiện các công cụ quản lý kiến trúc, đặc biệt là Quy chế quản lý kiến trúc; lồng ghép các yêu cầu về kiến trúc xanh, bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và hành nghề kiến trúc; hoàn thiện cơ chế hành nghề theo hướng tiệm cận chuẩn quốc tế; đồng thời rà soát, phân định rõ thẩm quyền quản lý phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bên cạnh đó, dự thảo cũng hướng tới phát triển thị trường dịch vụ kiến trúc minh bạch, cạnh tranh, làm rõ nội hàm bản sắc văn hóa trong kiến trúc và xây dựng cơ chế nhận diện, bảo vệ công trình kiến trúc có giá trị.
.jpg)
Thành viên Tổ soạn thảo góp ý kiến tại cuộc họp
Tại cuộc họp, các thành viên Tổ soạn thảo thống nhất với định hướng sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, đồng thời tập trung góp ý đối với một số nội dung trọng tâm. Đặc biệt, đối với công tác quản lý kiến trúc và Quy chế quản lý kiến trúc, các ý kiến đề nghị cần bổ sung quy định cụ thể về quyền lợi và nghĩa vụ của chủ sở hữu công trình kiến trúc có giá trị, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Một số ý kiến đề xuất tách danh mục công trình kiến trúc có giá trị khỏi Quy chế quản lý kiến trúc nhằm tăng tính linh hoạt trong quản lý và cập nhật, đồng thời tránh chồng chéo với các quy định pháp luật khác, đặc biệt là pháp luật về di sản. Bên cạnh đó, các thành viên cũng nêu lên sự cần thiết xây dựng Quy chế quản lý kiến trúc riêng đối với các khu vực đặc thù như khu vực có giá trị lịch sử, văn hóa, cảnh quan hoặc các khu vực phát triển đặc biệt, bảo đảm phù hợp với tính chất và yêu cầu quản lý riêng biệt.
Liên quan đến định hướng phát triển kiến trúc, các ý kiến nhấn mạnh cần tiếp tục bổ sung các nội dung về kiến trúc xanh, tiết kiệm năng lượng, thích ứng biến đổi khí hậu, đồng thời nâng cao vai trò của công tác lý luận, phê bình kiến trúc; rà soát, hoàn thiện các quy định về điều kiện, phạm vi hành nghề kiến trúc, cơ chế cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc sư theo hướng minh bạch, phù hợp thực tiễn và tiệm cận thông lệ quốc tế.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến đại biểu thống nhất cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực kiến trúc. Theo đó, dự thảo Luật cần bổ sung các quy định về xây dựng cơ sở dữ liệu kiến trúc, khuyến khích áp dụng các công nghệ thiết kế tiên tiến như BIM, đồng thời hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phục vụ quản lý và hành nghề kiến trúc trong môi trường số.
.jpg)
Quang cảnh cuộc họp
Kết luận cuộc họp, được sự ủy quyền của Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn, Vụ trưởng Vụ Quy hoạch - Kiến trúc Trần Thu Hằng tổng hợp các ý kiến góp ý của các đại biểu và cho biết Tổ soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu và hoàn thiện dự thảo Luật, trong đó tập trung làm rõ các quy định về quản lý kiến trúc, Quy chế quản lý kiến trúc, cơ chế bảo vệ và phát huy giá trị công trình kiến trúc, cũng như quyền và nghĩa vụ của các chủ thể liên quan.
Đồng thời, Tổ soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các nội dung về chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ trong thiết kế và quản lý kiến trúc, bảo đảm phù hợp với xu thế phát triển và yêu cầu hiện đại hóa ngành Xây dựng.
Theo kế hoạch, Dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc năm 2019 sẽ được trình Chính phủ trong tháng 6/2026, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong tháng 8/2026 và trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp tháng 10/2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc nâng cao chất lượng kiến trúc và phát triển bền vững trong thời gian tới.