Ba mươi ba năm - một hành trình đủ để khắc ghi bản lĩnh và tầm vóc của Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) trong sự nghiệp bảo đảm an toàn bầu trời Tổ quốc. Từ nền tảng còn nhiều khó khăn của những ngày đầu thành lập, VATM đã không ngừng vươn lên, làm chủ vùng trời, hiện đại hóa hệ thống và từng bước hội nhập sâu rộng với ngành hàng không thế giới. Bước sang năm 2026 - dấu mốc khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới - Tổng công ty đang đứng trước thời cơ lớn để chuyển mình mạnh mẽ, kiến tạo hệ sinh thái quản lý bay hiện đại và hiện thực hóa khát vọng “bầu trời thông minh”.
.jpg)
Các đại biểu tham gia Hội nghị Không vận khu vực châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 3 tại Băng Cốc năm 1993.
Hành trình làm chủ vùng trời và khẳng định năng lực điều hành bay
Tiền thân là Trung tâm Quản lý bay dân dụng Việt Nam được thành lập ngày 20/4/1993, VATM ra đời trong bối cảnh ngành hàng không còn non trẻ, cơ sở hạ tầng kỹ thuật hạn chế, nguồn nhân lực thiếu thốn. Tuy nhiên, chính trong điều kiện đó, các thế hệ cán bộ, kỹ sư, kiểm soát viên không lưu đã kiên cường vượt khó, từng bước làm chủ vùng trời, xây dựng nền tảng cho hệ thống điều hành bay an toàn, tin cậy.
.jpg)
Phó Thủ tướng Phan Văn Khải tại lễ kỷ niệm 50 năm Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế và tiếp nhận phần phía Nam vùng thông báo bay Hồ Chí Minh, tháng 12/1994.
Một dấu mốc đặc biệt mang ý nghĩa lịch sử là thời điểm 0h00 ngày 08/12/1994, khi Việt Nam chính thức tiếp nhận phần phía Nam vùng thông báo bay Hồ Chí Minh (FIR Hồ Chí Minh) từ Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO). Sự kiện này không chỉ khẳng định chủ quyền vùng trời quốc gia mà còn đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc về năng lực quản lý, điều hành bay của Việt Nam trước cộng đồng quốc tế.
Từ nền tảng đó, VATM từng bước phát triển, hiện đại hóa hệ thống bảo đảm hoạt động bay, làm chủ công nghệ và mở rộng quy mô hoạt động. Các trung tâm kiểm soát không lưu hiện đại tại Hà Nội, Hồ Chí Minh cùng hệ thống đài kiểm soát tại các cảng hàng không trọng điểm được đưa vào khai thác đã nâng cao năng lực điều hành, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh của ngành hàng không. Các phương thức bay tiên tiến như RNAV, PBN, ADS-B được triển khai đồng bộ, góp phần tối ưu hóa vùng trời, nâng cao hiệu quả khai thác và bảo đảm an toàn tuyệt đối.
Giữ vững an toàn tuyệt đối, khẳng định bản lĩnh trong bối cảnh mới
.jpg)
Kíp trực KSVKL điều hành bay tại sân bay Nội Bài.
Những năm gần đây ghi dấu bước phát triển mạnh mẽ cả về quy mô và chất lượng. Năm 2024, VATM cùng ngành hàng không Việt Nam chinh phục thành công Chương trình Thanh sát an toàn hàng không toàn cầu (USOAP) của ICAO, với lĩnh vực bảo đảm hoạt động bay (ANS) đạt 91,8% - mức cao trong khu vực, khẳng định uy tín và năng lực trên trường quốc tế.
Bước sang năm 2025, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực còn nhiều biến động, áp lực gia tăng về lưu lượng bay và yêu cầu ngày càng cao về an toàn, an ninh, Tổng công ty vẫn hoàn thành toàn diện các nhiệm vụ được giao. Đặc biệt, VATM đã điều hành 930.004 lần chuyến, tăng 7,3% so với năm trước, đồng thời bảo đảm an toàn tuyệt đối 100% các chuyến bay trong vùng trời trách nhiệm. Hoạt động sản xuất kinh doanh duy trì đà tăng trưởng tích cực; các công trình trọng điểm, nhất là các hạng mục phục vụ quản lý bay tại Cảng Hàng không quốc tế Long Thành, được triển khai đúng tiến độ, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
.jpg)
Tổ chức huấn luyện thực hành cho KSVKL tại ATCC Hồ Chí Minh.
Chuyển đổi số toàn diện, kiến tạo “bầu trời thông minh”
Năm 2026 mở ra một dấu mốc mới - năm bản lề khởi đầu cho giai đoạn phát triển 2026 - 2030, khi VATM đứng trước yêu cầu chuyển mình mạnh mẽ cả về mô hình quản lý, công nghệ và năng lực điều hành. Trong bối cảnh đó, Tổng công ty ban hành Chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Quyết định số 97/QĐ-HĐTV ngày 16/3/2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, xác lập định hướng phát triển dài hạn trong kỷ nguyên số.
Chiến lược khẳng định bốn trụ cột xuyên suốt: lấy an toàn làm giá trị cốt lõi; lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực đột phá; lấy nguồn nhân lực là nhân tố then chốt; và bảo đảm phát triển đồng bộ, thống nhất gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng. Trong đó, chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt, đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực điều hành bay và từng bước hình thành mô hình “bầu trời thông minh”.
Trung tâm Kiểm soát đường dài Hồ Chí Minh với cơ sở vật chất hiện đại.
Hướng tới tương lai, VATM đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành nhà cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay số hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, làm chủ các công nghệ không lưu thế hệ mới như quản lý bay theo quỹ đạo (TBO), hệ thống quản lý thông tin diện rộng (SWIM), trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data). Xa hơn, đến năm 2045, Tổng công ty hướng tới vị thế nhà cung cấp dịch vụ không lưu hàng đầu khu vực, góp phần đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển hàng không quan trọng.
Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, Tổng công ty đang triển khai đồng bộ các chương trình, đề án trọng điểm, hướng tới xây dựng hạ tầng dữ liệu không lưu, tối ưu hóa quản lý luồng bay, phát triển mô hình đài kiểm soát không lưu số, quản lý tàu bay không người lái và hệ sinh thái dịch vụ số toàn diện. Những bước đi này không chỉ nâng cao hiệu quả khai thác mà còn góp phần giảm phát thải, hướng tới phát triển bền vững theo xu thế toàn cầu.
Đài dẫn đường DVOR Long Thành.
Song hành với đó là yêu cầu kiên định nguyên tắc cốt lõi: không đánh đổi an toàn, an ninh và chủ quyền vùng trời trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Đây không chỉ là yêu cầu xuyên suốt trong chỉ đạo điều hành mà còn là giá trị văn hóa đã được hun đúc qua nhiều thế hệ người lao động VATM - những “người gác trời” thầm lặng, luôn giữ vững kỷ luật, bản lĩnh và sự chính xác tuyệt đối trong từng quyết định.
Kỷ niệm 33 năm thành lập không chỉ là dịp để nhìn lại chặng đường đã qua, mà còn là thời điểm để khẳng định khát vọng vươn tới tương lai. Trên nền tảng đã được xây dựng, cùng chiến lược phát triển rõ ràng và quyết tâm đổi mới mạnh mẽ, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam đang từng bước chuyển mình từ một đơn vị bảo đảm hoạt động bay truyền thống trở thành một tổ chức quản lý bay hiện đại, số hóa, thông minh.
Ba mươi ba năm là nền tảng, nhưng cũng là điểm khởi đầu cho một hành trình lớn hơn - hành trình để Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam tiếp tục vững vàng giữ bầu trời Tổ quốc, đồng thời kiến tạo tương lai của ngành quản lý bay trong kỷ nguyên số.