Toàn cảnh Tọa đàm.
Cùng dự có: các thành viên Tổ Biên tập xây dựng Đề án; đại diện các Vụ, Cục Pháp chế tại các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan của Chính phủ, TANDTC, VKSNDTC; đại diện các Ban Pháp chế của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Ban Dân chủ, giám sát và phản biện xã hội của Ủy ban Trung ương mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Văn phòng Quốc hội và các cơ quan liên quan.
Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Ngô Trung Thành cho biết, việc thực hiện định hướng lập pháp nhiệm kỳ khóa XV đã đạt được kết quả rất thành công. Đến nay, có 155/156 (99,36%) nhiệm vụ đã hoàn thành. Có 228 luật, pháp lệnh, nghị quyết được Quốc hội, UBTVQH thông qua (tương ứng 122/129 nhiệm vụ). Trên cơ sở đề xuất của Chính phủ và các cơ quan, Quốc hội và UBTVQH đã ban hành thêm 41 luật, pháp lệnh, nghị quyết vượt các nhiệm vụ lập pháp được xác định cụ thể tại Đề án.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Ngô Trung Thành phát biểu khai mạc Tọa đàm. Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đồng chủ trì Tọa đàm.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu rõ, trên cơ sở quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội hội đã đề nghị Chính phủ và các cơ quan liên quan tổng kết đánh giá và có đề xuất định hướng lập pháp cho nhiệm kỳ mới. Trên cơ sở đó, Đảng ủy Chính phủ đã chỉ đạo Ban Chỉ đạo, Tổ biên tập xây dựng dự thảo Đề án định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và đến nay, Đề án đã được xây dựng, hoàn thành và đã trình Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật tại Phiên họp tháng 12/2025.
Các thành viên Tổ Biên tập xây dựng Đề án tham gia Tọa đàm.
“Tài liệu phục vụ Tọa đàm hôm nay là dự thảo Đề án định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI đã được hoàn thiện một bước theo Kết luận Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương”, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Ngô Trung Thành nhấn mạnh.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận, góp ý vào các nội dung cơ bản của dự thảo để khẩn trương hoàn thiện dự thảo Đề án, trình Bộ Chính trị trong thời gian tới.
Hoàn thiện hệ thống pháp luật đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, công bằng, khả thi, ổn định, mở đường cho kiến tạo phát triển
Báo cáo những nội dung cơ bản của dự thảo Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Trần Thị Kim Nhung cho biết, mục tiêu của công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI là hoàn thiện hệ thống pháp luật đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, công bằng, dân chủ, minh bạch, khả thi, ổn định, tạo lập nền tảng cho hệ thống quản trị hiện đại, thúc đầy đổi mới sáng tạo, phát triển các lĩnh vực mới, tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc; khơi dậy, phát huy mọi tiềm năng, thế mạnh, nguồn lực, tạo động lực mới cho phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Trần Thị Kim Nhung trình bày Báo cáo.
Theo đó, tạo lập khung khổ pháp lý thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2031; đến năm 2030, Việt Nam có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi, mở đường cho kiến tạo phát triển, huy động mọi người dân và doanh nghiệp tham gia vào phát triển kinh tế - xã hội và đến năm 2045, nước ta có hệ thống pháp luật chất lượng cao, hiện đại, tiệm cận chuẩn mực, thông lệ quốc tế, tiên tiến và phù hợp với thực tiễn đất nước.
Các đại biểu tham gia Tọa đàm.
Dự thảo Đề án xác định các quan điểm chỉ đạo, yêu cầu đối với công tác xây dựng pháp luật nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, trọng tâm là bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật; thể chế hóa kịp thời, đúng, đầy đủ các chủ trương, chính sách của Đảng, nhất là Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV và 7 Nghị quyết trụ cột, chuyên đề mới được Bộ Chính trị ban hành trong thời gian gần đây; tiếp tục cụ thể hóa Hiến pháp; tập trung hoàn thiện khung khổ pháp lý để vận hành tối ưu mô hình chính quyền 3 cấp.
Cùng với đó, bám sát mục tiêu chiến lược phát triển đất nước, hoàn thiện hệ thống pháp luật tại Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV, mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên; đồng thời, tiếp nối các mục tiêu chiến lược đã được xác lập tại Nghị quyết số 27-NQ/TW và Nghị quyết số 66/2023/QH15…
Đề xuất 09 định hướng lập pháp gắn với 179 nhiệm vụ cần thực hiện trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI
Để kịp thời thể chế hóa nhiệm vụ trong Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, dự thảo Đề án đề xuất nhiệm vụ nghiên cứu sửa đổi tổng thế Hiến pháp năm 2013 phù hợp với thực tiễn, yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Bên cạnh đó, dự thảo Đề án đề xuất 09 định hướng lập pháp gắn với 179 nhiệm vụ cần thực hiện trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, gồm:
Các đại biểu tham gia Tọa đàm.
(1) Định hướng về xây dựng và hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững đất nước, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và vận hành tối ưu mô hình chính quyền 03 cấp (28 nhiệm vụ);
(2) Định hướng về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (13 nhiệm vụ);
(3) Định hướng về xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính (54 nhiệm vụ);
(4) Định hướng về phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hóa và con người Việt Nam; xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới (11 nhiệm vụ);
(5) Định hướng về quản lý phát triển xã hội bền vững; bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội và chăm lo đời sống Nhân dân (20 nhiệm vụ);
(6) Định hướng về quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu (20 nhiệm vụ);
(7) Định hướng về tăng cường quốc phòng, an ninh; xây dựng quân đội nhân dân, công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh triển khai đồng bộ, sáng tạo hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả (45 nhiệm vụ);
Bà Đoàn Bích Ngọc, Phó Vụ trưởng Vụ Tổng hợp, Văn phòng Quốc hội phát biểu.
(8) Định hướng về phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của Nhân dân, dân chủ xã hội chủ nghĩa, sức mạnh của Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc (05 nhiệm vụ);
(9) Định hướng về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật.
Trong quá trình triển khai thực hiện, sẽ tiếp tục xác định bổ sung các nhiệm vụ lập pháp cụ thể, đề xuất xây dựng luật, pháp lệnh, nghị quyết trình Quốc hội, UBTVQH xem xét quyết định.
Đại diện Vụ Pháp chế, Bộ Y tế đóng góp ý kiến.
Ngoài ra, dự thảo Đề án cũng đề xuất 07 nhóm giải pháp lớn để thực hiện có hiệu quả, chất lượng Định hướng lập pháp trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, đảm bảo gắn kết chặt chẽ với Đề án Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới do Bộ Tư pháp xây dựng, trình Bộ Chính trị thông qua trong thời gian tới.
Tiếp tục hoàn thiện nội dung Đề án để bảo đảm tính chặt chẽ, khả thi, bám sát thực tiễn
Tại Tọa đàm, các đại biểu tập trung vào thảo luận về một số vấn đề như: về đánh giá kết quả triển khai thực hiện định hướng lập pháp Quốc hội khóa XV, những ưu điểm cần phát huy, những tồn tại, hạn chế cần khắc phục trong nhiệm kỳ tới; về những định hướng lập pháp lớn cần triển khai thực hiện trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, tiến độ hoàn thành; các giải pháp để thực hiện hiệu quả, chất lượng Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI sau khi được Bộ Chính trị thông qua…
Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu.
Qua thảo luận, các ý kiến cơ bản đồng tình với dự thảo Đề án và nội dung đề xuất định hướng lập pháp khóa XVI; đồng thời đánh giá cao Tổ Biên tập trong thời gian ngắn đã xây dựng báo cáo nghiên cứu rất cụ thể, chi tiết, bao quát đầy đủ nội dung. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng, bên cạnh Đề án này còn có Đề án về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật và có liên quan mật thiết với nhau. Do đó, cần nghiên cứu để hai Đề án nhằm bảo đảm sự liên kết, phù hợp, không chồng chéo.
Ông Phạm Hồng Quang, Phó Vụ trưởng Vụ Tổng hợp, Văn phòng Trung ương Đảng phát biểu.
Ngoài ra, các ý kiến, nhấn mạnh, đây là một trong những Đề án rất quan trọng, là “kim chỉ nam” cho công tác xây dựng pháp luật nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; do đó, quan điểm chỉ đạo của Đề án cần bám sát các văn bản chỉ đạo của Đảng, đặc biệt là Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Liên quan đến định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, các đại biểu bày tỏ đồng tình với 09 định hướng lập pháp Tổ Biên tập đã đề ra. Song, đề nghị cần làm rõ hoàn thiện thể chế, pháp luật về phòng, chống lãng phí, tiêu cực thuộc định hướng nào vì đây là nội dung vô cùng quan trọng, cần sửa đổi những luật nào, nghị quyết nào liên quan đến nội dung này.
Ông Nguyễn Minh Phương, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Tài chính đóng góp ý kiến.
Phát biểu tại Toạ đàm, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đánh giá cao Tổ Biên tập đã nghiêm túc tiếp thu ý kiến của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật và cho rằng Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI có chất lượng cao; đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện một số nội dung nhằm bảo đảm tính chặt chẽ, khả thi và bám sát thực tiễn.
Đại diện Hội Luật gia Việt Nam đóng góp ý kiến.
Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp, cần rà soát cách diễn đạt một số nhận định để phù hợp hơn, đồng thời bổ sung đánh giá đầy đủ về hạn chế của việc ban hành một luật sửa nhiều luật do gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Thứ trưởng Phan Chí Hiếu cũng đề nghị cập nhật kịp thời các nghị quyết mới của Bộ Chính trị để xác định rõ định hướng lập pháp theo từng lĩnh vực. Về định hướng sửa đổi tổng thể Hiến pháp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho rằng cần hết sức thận trọng, chỉ nên đặt vấn đề trên cơ sở tổng kết, đánh giá thực tiễn thi hành Hiến pháp và bám sát kết luận của Tổng Bí thư, tránh xác định trước mục tiêu sửa đổi khi chưa đủ cơ sở.
Đại diện Vụ Pháp chế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tham gia góp ý.
Bên cạnh đó, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị điều chỉnh một số tiêu đề và bố cục nội dung cho phù hợp phạm vi triển khai, lồng ghép hợp lý nội dung về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật, đồng thời rà soát các giải pháp theo hướng chuyển hóa thành giải pháp cụ thể phục vụ định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, loại bỏ trùng lặp và bổ sung một số nhiệm vụ lập pháp cần thiết như sửa đổi Luật Thủ đô, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và Pháp lệnh hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Ngô Trung Thành phát biểu kết luận Tọa đàm.
Kết luận Toạ đàm, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Ngô Trung Thành khẳng định, buổi làm việc diễn ra khẩn trương, nghiêm túc, với tinh thần trách nhiệm cao; có 14 ý kiến phát biểu sôi nổi, sâu sắc, nêu nhiều nhận định, đánh giá và kiến nghị cụ thể, qua đó thống nhất đánh giá cao công tác chuẩn bị và chất lượng các dự thảo Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đề nghị các đại biểu tiếp tục gửi thêm ý kiến bằng văn bản sau Toạ đàm nhằm hoàn thiện Đề án với chất lượng tốt nhất, vì đây là nội dung có ý nghĩa rất quan trọng đối với hoạt động lập pháp của Quốc hội và việc tổ chức thực hiện của Chính phủ, các bộ, ngành trong cả nhiệm kỳ. Trên cơ sở đó, Tổ Biên tập sẽ khẩn trương hoàn thiện dự thảo, tổ chức họp Ban Chỉ đạo để tiếp thu, rà soát thêm một lần nữa với các cơ quan liên quan trước khi trình Ban Chỉ đạo Trung ương và Bộ Chính trị theo đúng tiến độ, phấn đấu hoàn thành chậm nhất vào cuối tháng 6/2026, đáp ứng yêu cầu cấp bách trong bối cảnh nhiệm kỳ mới và yêu cầu đẩy nhanh tiến độ công việc chung.