Thực hiện Nghị định số 16/2026/NĐ-CP ngày 14/01/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Đường sắt, tại Công văn số 757/UBND-CN ngày 22/01/2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền giao Sở Xây dựng, các sở, ngành liên quan, UBND các xã, phường có đường sắt đi qua nghiên cứu, tổ chức triển khai thực hiện Nghị định, bảo đảm kịp thời, hiệu quả, đúng quy định. Đồng thời, giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát, nghiên cứu, tham mưu UBND tỉnh dự thảo văn bản/kế hoạch để chỉ đạo triển khai thực hiện; hoàn thành, báo cáo UBND tỉnh trước ngày 10/02/2026.
Tại Nghị định số 16/2026/NĐ-CP, Chính phủ quy định trách nhiệm của UBND cấp tỉnh chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng trong việc chỉ đạo tổ chức lập hồ sơ các lối đi tự mở đang tồn tại trên đường sắt quốc gia hiện hữu theo quy định và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông tại các điểm giao nhau giữa đường bộ và đường sắt trên đường sắt quốc gia; tổ chức quản lý và xóa bỏ lối đi tự mở qua đường sắt theo quy định.
Hằng năm, phối hợp với Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ kết quả xử lý các vị trí đường sắt giao nhau với đường sắt, đường sắt giao nhau với đường bộ không phù hợp với quy định của Luật Đường sắt.
Chỉ đạo thực hiện quy định về quản lý, bảo vệ đất dành cho đường sắt thuộc phạm vi quản lý; chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra đối với các cơ quan quản lý có liên quan thuộc phạm vi quản lý trong việc quản lý đất dành cho đường sắt. Tổ chức quản lý, xử lý tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt địa phương theo quy định của pháp luật. Tổ chức quản lý, bảo vệ đất trong phạm vi hành lang an toàn giao thông đường sắt theo quy định của Luật Đường sắt và các quy định của pháp luật về đất đai.
Cùng với đó, bố trí ngân sách địa phương để quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường sắt địa phương theo quy định của pháp luật. Phối hợp với cơ quan, tổ chức được giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt xác định ranh giới đất dành cho đường sắt, lập hồ sơ quản lý đất dành cho đường sắt theo quy định của Nghị định này. Kiểm tra, thanh tra, giải quyết các khiếu nại, tố cáo liên quan đến quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật.
Trách nhiệm của UBND cấp xã là trực tiếp quản lý, bảo vệ, thực hiện các biện pháp ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi lấn chiếm đất dành cho đường sắt thuộc phạm vi quản lý theo phân cấp của UBND cấp tỉnh; chủ trì giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt thuộc phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật.
Chủ tịch UBND cấp xã có đường sắt đi qua chịu trách nhiệm khi để xảy ra phát sinh lối đi tự mở qua đường sắt quốc gia và tình trạng đất dành cho đường sắt bị lấn chiếm, sử dụng trái phép. Thực hiện các biện pháp quản lý, bảo vệ, phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý vi phạm, giải tỏa vi phạm hành lang an toàn giao thông đường sắt trong phạm vi quản lý. Phối hợp với cơ quan, tổ chức được giao quản lý kết cấu hạ tầng đường sắt tổ chức rà soát, thống kê, phân loại các công trình để tổ chức thực hiện theo quy định. Phối hợp với cơ quan được giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt và các cơ quan liên quan trong việc bảo vệ, giải tỏa vi phạm trong phạm vi bảo vệ công trình đường sắt.
Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt là sử dụng đất dành cho đường sắt đúng mục đích theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được cấp có thẩm quyền phê duyệt; thực hiện chế độ báo cáo về công tác bảo vệ, sử dụng đất dành cho đường sắt theo quy định của pháp luật về đất đai và quy định tại Nghị định này.
Chủ trì hoặc phối hợp thực hiện thống kê, lập danh mục quản lý đối với các đường ngang trên đường sắt quốc gia không phù hợp với quy định của Luật Đường sắt; các vị trí nguy hiểm đối với an toàn giao thông đường sắt; các lối đi tự mở qua đường sắt trên đường sắt quốc gia.
Hằng năm, có trách nhiệm báo cáo cơ quan nhà nước có thẩm quyền kết quả xử lý các vị trí đường sắt giao nhau với đường sắt, đường sắt giao nhau với đường bộ không phù hợp với quy định tại Nghị định này. Tổ chức quản lý, bảo vệ đất trong phạm vi bảo vệ công trình đường sắt theo quy định của Luật Đường sắt và các quy định của pháp luật về đất đai.