Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định tầm nhìn và định hướng phát triển đất nước có tính cách mạng, đặt ra nhiều vấn đề mới, yêu cầu rất cao; là bước ngoặt mới, vận hội mới mang tính lịch sử đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc; xác lập mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026- 2030 từ 10%/năm trở lên.
Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)
Nghị quyết đồng thời xác định hệ thống quan điểm chỉ đạo mới, trong đó “tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; nâng cao vai trò, năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng và năng lực quản lý, quản trị, kiến tạo, phát triển của Nhà nước...”.
Trên cơ sở tổng kết, kế thừa những nội dung phù hợp của Nghị quyết và Quy định trước đây; tiếp tục nghiên cứu bổ sung những quan điểm mới, nội dung mới, quy định mới phù hợp tình hình thực tiễn, Trung ương đã ban hành và triển khai thực hiện Nghị quyết số 05-NQ/TW về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng.
Nghị quyết số 05-NQ/TW xác định các quan điểm chỉ đạo xuyên suốt đối với công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng trong đó, kiểm tra, giám sát phải là một trong những phương thức, chức năng lãnh đạo quan trọng nhất, cơ chế để Đảng tự chỉnh đốn, tự hoàn thiện và nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền; công cụ để kiểm soát quyền lực, giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng; yếu tố bảo đảm đường lối của Đảng được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả trong thực tiễn; nhiệm vụ thường xuyên, liên tục của toàn Đảng theo tinh thần “toàn Đảng làm công tác kiểm tra, giám sát”.
Nghị quyết xác định mục tiêu của công tác kiểm tra, giám sát, đó là: Nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát gắn với: Kiểm soát quyền lực; ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, “lợi ích nhóm”, sự suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; giữ vững kỷ luật, kỷ cương; góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu, năng lực quản lý, quản trị quốc gia vì sự phát triển của đất nước.
Trên cơ sở quan điểm chỉ đạo, để đạt được mục tiêu đề ra, Nghị quyết số 05-NQ/TW xác định 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.
Một là, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên đối với công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng.
Hai là, nâng cao chất lượng nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn; hoàn thiện hệ thống quy định của Đảng về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng.
Ba là, đổi mới tư duy, phương pháp công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, gắn kiểm tra, giám sát với các phương thức kiểm soát quyền lực bảo đảm giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng. Trong đó , đối với cấp ủy, tổ chức đảng, cần tăng cường kiểm tra, giám sát tổ chức đảng và đảng viên, nhất là cấp ủy viên, cán bộ thuộc diện cấp ủy quản lý trong việc thực hiện nghị quyết, chỉ thị, kết luận của cấp ủy cấp trên và cấp mình; trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, người đứng đầu trong thực hiện nhiệm vụ chính trị, trách nhiệm nêu gương; chú trọng công tác tự kiểm tra, tự giám sát của tổ chức đảng, đảng viên; chủ động và phát huy vai trò của chi bộ; trách nhiệm của đảng viên trong giám sát tổ chức đảng trên tinh thần “toàn Đảng thực hiện công tác kiểm tra, giám sát”.
Đối với ủy ban kiểm tra các cấp, cần thực hiện toàn diện, hiệu quả các nhiệm vụ theo quy định của Điều lệ Đảng và nhiệm vụ cấp ủy giao, chú trọng kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm.
Bốn là, chuyển đổi số toàn diện trong ngành Kiểm tra Đảng; đầu tư cơ sở vật chất, công nghệ, trang thiết bị, phương tiện làm việc đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.
Năm là, kiện toàn tổ chức bộ máy; nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của ủy ban kiểm tra các cấp. Xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra bản lĩnh, liêm chính.
Sáu là, phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan kiểm tra của Đảng với các cơ quan có liên quan. Ban hành và chỉ đạo thực hiện các quy định, quy chế phối hợp giữa ủy ban kiểm tra với các cơ quan tham mưu, giúp việc của cấp ủy; giữa cơ quan tham mưu, giúp việc của cấp ủy với các cơ quan liên quan trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Việc ban hành Nghị quyết về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ hoàn thiện “hành lang pháp lý” mà còn tạo bước chuyển căn bản về tư duy, phương thức và công cụ kiểm soát quyền lực trong Đảng.