Vừa qua, tại Hà Nội diễn ra Hội thảo “Chuyển đổi số xanh: Động lực phát triển doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới” với sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức trong và ngoài nước, do Tạp chí Nông nghiệp và môi trường phối hợp với các đơn vị đối tác tổ chức.
Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Đào Xuân Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, nâng tầm năng lực đổi mới sáng tạo, tối ưu hóa quản trị, mà còn mở rộng không gian phát triển thông qua thương mại điện tử, kết nối thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải, bảo vệ môi trường và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị thương hiệu doanh nghiệp Việt Nam.
Theo TS. Đào Xuân Hưng, trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ Tư đang diễn ra mạnh mẽ và phát triển bền vững trở thành động lực tăng trưởng mới, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được xác định là quá trình song hành. Hội thảo khẳng định chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là động lực cốt lõi giúp doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân, nâng cao năng lực thích ứng, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Đồng thời, đây cũng là nền tảng để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy hợp tác công - tư và tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với các viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức tư vấn.
Hội thảo hôm nay có ý nghĩa thiết thực, nhằm tạo diễn đàn để các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, nhận diện cơ hội, thách thức và đề xuất các giải pháp khả thi, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số - xanh một cách hiệu quả và bền vững”.
Các đại biểu thảo luận tại hội
Tại hội thảo, nhiều chuyên gia nhận định, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, yêu cầu về phát triển bền vững và cam kết giảm phát thải ròng về “0” đang trở thành áp lực cũng như động lực đối với doanh nghiệp. Chuyển đổi số xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu, giúp doanh nghiệp tối ưu hoá hoạt động sản xuất, sử dụng hiệu quả tài nguyên, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo các chuyên gia, chuyển đổi số xanh là sự kết hợp giữa ứng dụng công nghệ số với các giải pháp thân thiện môi trường nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái. Việc triển khai các nền tảng quản trị số, tự động hoá quy trình, ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn kiểm soát tốt hơn mức tiêu thụ năng lượng, phát thải khí nhà kính và lượng chất thải phát sinh. Đây là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp thực hiện các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG), đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.
Đóng góp tại hội thảo, bà Trần Thị Minh Hạnh, chuyên gia chuyển đổi số cho rằng: “Doanh nghiệp Việt Nam cần tiếp cận chuyển đổi số xanh theo hướng tổng thể, không chỉ dừng lại ở việc đầu tư công nghệ mà phải thay đổi mô hình quản trị, quy trình sản xuất và tư duy phát triển. Công nghệ số chính là công cụ để hiện thực hoá các mục tiêu xanh, nhưng yếu tố quyết định vẫn là chiến lược và cam kết của doanh nghiệp”.
Bà Trần Thị Minh Hạnh khuyến nghị cần ưu tiên các giải pháp có khả năng đo lường và kiểm soát phát thải theo thời gian thực, qua đó giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh hoạt động sản xuất.
Trong khi đó, chuyên gia Hà Phan Kim Nguyệt (nhà sáng lập UPGreen Vietnam-Xanh lên Việt Nam) nhấn mạnh, chuyển đổi xanh nên bắt đầu từ quy mô nhỏ, có tiêu chuẩn truy xuất và dữ liệu ESG rõ ràng. Đào tạo cần gắn thực hành, hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp tạo tác động. Cốt lõi là đổi tư duy: Từ tuyến tính sang tuần hoàn, từ cam kết sang dữ liệu kiểm chứng.
Thực trạng hiện nay cho thấy quá trình chuyển đổi vẫn còn nhiều rào cản, từ hạn chế về nguồn lực, công nghệ đến năng lực quản trị. Tuy nhiên, với sự đồng hành của Nhà nước, sự tham gia của các viện nghiên cứu, doanh nghiệp và người dân, cùng với các giải pháp đồng bộ về chính sách, hạ tầng và nhân lực, những khó khăn này hoàn toàn có thể được tháo gỡ.
Theo chuyên gia Hà Phan Kim Nguyệt, thời gian tới, chuyển đổi xanh cần tiếp tục được thúc đẩy mạnh mẽ, gắn chặt với chuyển đổi số để tạo ra các giá trị bền vững. Đây không chỉ là giải pháp nhằm giảm phát thải, bảo vệ môi trường, mà còn là con đường để nâng cao giá trị nông sản, tăng sức cạnh tranh và đưa nông nghiệp Việt Nam phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Tại hội thảo, nhiều đại biểu cũng chỉ ra rằng quá trình chuyển đổi số xanh tại Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Phần lớn doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn hạn chế về nguồn lực tài chính, nhân lực và công nghệ. Nhận thức về chuyển đổi số gắn với phát triển bền vững chưa đồng đều, trong khi hệ thống chính sách, tiêu chuẩn và cơ chế hỗ trợ chưa thực sự hoàn thiện. Đây là những rào cản cần sớm được tháo gỡ để thúc đẩy quá trình chuyển đổi diễn ra mạnh mẽ và hiệu quả hơn.
Một trong những nội dung được thảo luận sâu tại hội thảo là vai trò của Nhà nước trong việc tạo lập môi trường thuận lợi cho chuyển đổi số xanh. Các ý kiến đề xuất cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng các chính sách ưu đãi về tài chính, tín dụng xanh, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ và nâng cao năng lực quản trị. Bên cạnh đó, việc phát triển hạ tầng số, dữ liệu dùng chung và các nền tảng kết nối cũng được coi là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp triển khai các giải pháp số hoá một cách hiệu quả.
Hội thảo cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác đa bên, trong đó có sự tham gia của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức khoa học – công nghệ và các đối tác quốc tế. Thông qua hợp tác, doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn lực, công nghệ và kinh nghiệm triển khai từ các quốc gia đi trước, qua đó rút ngắn lộ trình chuyển đổi và giảm thiểu rủi ro.