Nhằm hoàn thiện hạ tầng giao thông đồng bộ quanh Khu du lịch Tam Chúc, phường Tam Chúc, trước sáp nhập tỉnh, tỉnh Hà Nam (cũ) đã chủ trương triển khai một số tuyến đường giao thông trọng điểm, tạo trục liên kết vùng, kết nối các khu du lịch trọng điểm trong khu vực nhằm tạo động lực thu hút đầu tư, phát triển dịch vụ, thương mại, đô thị. Tuy nhiên, do công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) chậm, chưa đáp ứng yêu cầu đề ra, khiến tiến độ thi công các dự án giao thông liên quan đến Khu du lịch Tam Chúc hiện đang chậm so với kế hoạch đề ra.
Đoạn Dự án đường song hành Quốc lộ 21 hoàn thành đưa vào sử dụng phục vụ hiệu quả giao thông trong khu vực.
Các dự án giao thông gồm: Dự án Đầu tư tuyến đường song hành Quốc lộ (QL) 21, địa phận huyện Kim Bảng, đoạn từ đường ĐH05 đến nút giao đường T3 và QL21 (Dự án đường song hành QL21) dài 4,2 km, tổng mức đầu tư 691,37 tỷ đồng, khởi công từ tháng 2/2023, dự kiến hoàn thành tháng 11/2026. Dự án Đầu tư xây dựng tuyến đường bộ song hành QL21, đoạn từ nút giao với đường T3 đến dốc núi Sẻ, huyện Kim Bảng (Dự án đường T3 - dốc núi Sẻ) dài 1,2 km, tổng vốn đầu tư 246 tỷ đồng, triển khai giai đoạn 2022-2027. Dự án Đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối từ đường T3 đến đường ĐH03 và hạ tầng kết nối với khu dân cư hiện hữu thuộc Quy hoạch phân khu xây dựng tỷ lệ 1/2000 Khu văn hoá bản địa và du lịch cộng đồng Tam Chúc (Dự án đường T3-ĐH03) dài 1,537 km, tổng vốn đầu tư 296,6 tỷ đồng, triển khai giai đoạn 2024-2026.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 3 tỉnh Ninh Bình, ba dự án nói trên được xác định là các công trình hạ tầng trọng điểm, kết nối giao thông góp phần thúc đẩy phát triển du lịch - dịch vụ, mở rộng không gian đô thị và tạo động lực tăng trưởng kinh tế - xã hội của địa phương.
Trong năm 2026 và 2027 các dự án này sẽ lần lượt được hoàn thành đưa vào khai thác. Tuy nhiên, đến nay cả 3 dự án đều đang chậm tiến độ so với kế hoạch. Cụ thể, Dự án đường song hành QL21 mới thi công đạt khoảng 2,34/4,18 km; giải ngân 263,97/489,02 tỷ đồng. Tuyến T3 - dốc núi Sẻ hiện mới hoàn thành 14/18 gói thầu.
Đáng chú ý, công tác GPMB rất chậm; giải ngân mới đạt 1,39/70 tỷ đồng vốn kế hoạch năm 2025. Đối với Dự án đường kết nối T3-ĐH03, mặc dù đã có mặt bằng và thi công đạt 97,4% theo chiều dài tuyến nhưng vẫn còn vướng đường điện 22kV, đường nước sạch, cáp viễn thông khiến dự án chưa đạt được kỳ vọng đề ra.
Theo đánh giá của chủ đầu tư, khó khăn lớn nhất hiện nay của cả 3 dự án là công tác GPMB khiến tiến độ thi công của các tuyến đường bị chậm so với kế hoạch ban đầu. Với Dự án đường song hành QL21, đến nay tuy đã bàn giao được khoảng 15/17,5 ha (đạt 85,7%) nhưng mới chỉ có đoạn từ cổng chùa đến đường T3 hoàn thành GPMB; đoạn từ đường ĐH05 đến cổng chùa mới kiểm đếm được 110/180 hộ, phê duyệt phương án 30/110 hộ và chi trả tiền đền bù GPMB được 26/30 hộ.
Với phương châm có mặt bằng đến đâu triển khai thi công ngay đến đó, trên phần mặt bằng đã bàn giao, nhà thầu đã thi công đạt khoảng 50% chiều dài tuyến và hoàn thành nhiều hạng mục quan trọng như cống ngang, tường chắn, hào kỹ thuật.
Ở Dự án đường T3 - dốc núi Sẻ chưa bàn giao mặt bằng, nên mặc dù dự án đã hoàn thành 14/18 gói thầu nhưng gần như chưa thể triển khai thi công. Dự án đường T3-ĐH03 đạt kết quả khả quan hơn nhưng vẫn còn vướng một số đoạn đầu tuyến do chưa di dời hạ tầng kỹ thuật (đường điện 22kV, đường nước sạch, cáp viễn thông), khiến việc hoàn thiện tuyến đường vẫn còn khó khăn.
Ông Giang Huy Anh, Chỉ huy trưởng các dự án cho biết: Dù đều là các tuyến kết nối quan trọng trong không gian phát triển của Khu du lịch Tam Chúc, song cả 3 dự án đang bị ảnh hưởng bởi tình trạng chậm GPMB, vướng mắc quỹ đất tái định cư dẫn tới chậm tiến độ, chưa đáp ứng yêu cầu đề ra.
Theo tìm hiểu của phóng viên được biết, tại Dự án đường song hành QL21, Dự án đường T3 - dốc núi Sẻ, công tác GPMB chậm do nhiều nguyên nhân: Địa phương chưa bố trí đủ quỹ đất tái định cư, một số khu tái định cư đang triển khai xây dựng nên chưa thể bố trí chỗ ở cho người dân bị thu hồi đất; một bộ phận người dân chưa đồng thuận với phương án bồi thường, hỗ trợ, dẫn đến việc kiểm kê và chi trả kéo dài; một số khác đã được phê duyệt phương án nhưng chưa nhận tiền, làm phát sinh vướng mắc; việc phối hợp giữa chính quyền địa phương và Trung tâm Phát triển quỹ đất trong GPMB chưa thường xuyên, liên tục khiến quá trình xử lý hồ sơ GPMB chưa thực sự đồng bộ…
Để tháo gỡ khó khăn trong công tác GPMB, đẩy nhanh tiến độ 3 dự án giao thông trọng điểm trong khu vực Khu du lịch Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình yêu cầu các địa phương, đơn vị khẩn trương rà soát công tác GPMB các dự án, xác định các nội dung công việc cần tiếp tục triển khai thực hiện (điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, lập, phê duyệt, công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư) bảo đảm triển khai liên tục, đúng quy định và tiến độ đề ra.
Trên cơ sở chỉ đạo của tỉnh Ninh Bình, phường Tam Chúc đã huy động cả hệ thống chính trị tham gia tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận trong công tác GPMB. Ông Phạm Hoàng Tùng, Chủ tịch UBND phường Tam Chúc cho biết: Để đẩy nhanh tiến độ GPMB, địa phương xác định rõ vai trò, trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân; đồng thời huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, tập trung làm tốt công tác tuyên truyền, vận động để người dân hiểu, đồng thuận sớm bàn giao GPMB xây dựng hoàn thiện các dự án. Chúng tôi đặc biệt quan tâm đẩy nhanh tiến độ công tác GPMB tại các vị trí còn vướng mắc, bảo đảm thực hiện đúng, đầy đủ, chặt chẽ các quy trình, thủ tục GPMB, phấn đấu sớm bàn giao mặt bằng phục vụ triển khai các dự án.
Xác định việc triển khai các khu tái định cư là khâu then chốt trong công tác GPMB của các dự án, tỉnh yêu cầu các đơn vị chủ động, tập trung thực hiện các nhiệm vụ được giao, chịu trách nhiệm toàn diện trước UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh nếu để xảy ra chậm trễ. Khu tái định cư tại xã Khả Phong - vị trí 3 (thôn Đoài - vị trí giáp đường ĐT.498) được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành công trình, nghiệm thu, bàn giao theo quy định xong trước ngày 30/9/2026; khu tái định cư phường Ba Sao và phường Lý Thường Kiệt khẩn trương rà soát, lập tiến độ chi tiết từng hạng mục, phấn đấu hoàn thành sớm, đáp ứng tiến độ dự án. Quá trình thực hiện, các địa phương, đơn vị tăng cường phối hợp, kiểm soát chặt chẽ thi công, kịp thời xử lý nhà thầu yếu kém để bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.
Hiện nay, thời gian thực hiện dự án không còn nhiều, các địa phương, đơn vị đang vào cuộc quyết liệt tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh GPMB đáp ứng yêu cầu tiến độ và giải ngân 100% số vốn đã bố trí để dự án sớm hoàn thành, đưa vào khai thác, sử dụng theo đúng mục tiêu.