Theo đó, thực hiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012; Thông tư số 07/2021/TT-BTP ngày 01 tháng 11 năm 2021 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định việc ban hành thông cáo báo chí về văn bản quy phạm pháp luật do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành, Bộ Xây dựng cung cấp thông tin phục vụ xây dựng Thông cáo báo chí như sau:
1. Tên văn bản quy phạm pháp luật
Nghị định số 336/2025/NĐ-CP ngày 22/12/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ.
2. Hiệu lực thi hành
Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 3 năm 2026. Nghị định này có nội dung chuyển tiếp như sau:
- Trường hợp hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ xảy ra và kết thúc trước ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành sau đó mới bị phát hiện hoặc đang xem xét giải quyết thì áp dụng Nghị định đang có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm để xử phạt.
- Đối với hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ xảy ra trước thời điểm Nghị định này có hiệu lực nhưng vẫn đang diễn ra khi Nghị định này đã có hiệu lực thì áp dụng quy định của Nghị định này để xử phạt.
3. Sự cần thiết, mục đích ban hành
3.1. Cơ sở chính trị, pháp lý
* Cơ sở chính trị
- Thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25 tháng 10 năm 2017 của Ban Chấp hành Trung ương một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, Kế hoạch số 04- KH/BCĐ ngày 13 tháng 11 năm 2024 của Ban Chỉ đạo Trung ương tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25 tháng 10 năm 2017 của Hội nghị Trung ương 6 khóa XII một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả (sau đây gọi tắt là Ban Chỉ đạo Trung ương), Kết luận số 09-KL/BCĐ ngày 24 tháng 11 năm 2024 của Ban Chỉ đạo Trung ương, Thông báo kết luận số 134/TB-BCĐTKNQ18 ngày 03 tháng 12 năm 2024 của Ban Chỉ đạo về tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW (sau đây gọi tắt là Ban Chỉ đạo của Chính phủ) và Kế hoạch số 141/KH-BCCĐTKNQ18 ngày 06 tháng 12 năm 2024 của Ban chỉ đạo của Chính phủ định hướng sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của Chính phủ, Chính phủ đã ban hành các Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các Bộ, cơ quan ngang Bộ.
- Nghị quyếtsố 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới, trong đó đề ra một số nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm như: “hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế tổ chức thực hiện pháp luật nghiêm minh, nhất quán”; “tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế tổ chức thực hiện pháp luật nghiêm minh, hiệu quả, bảo đảm yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững”.
- Chỉ thị số 23-CT/TW ngày 25/5/2023 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự an toàn giao trong tình hình mới, trong đó đề ra một số nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm như: “Hoàn thiện hệ thống pháp luật, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định rõ trách nhiệm trong quản lý nhà nước về giao thông. Tập trung rà soát, hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật về giao thông theo hướng quy định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông gắn với bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội”.
- Kết luận số 127-KL/TW ngày 28 tháng 02 năm 2025, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về triển khai nghiên cứu, đề xuất tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, trong đó xác định mục tiêu, yêu cầu “Nghiên cứu định hướng sáp nhập một số đơn vị cấp tỉnh, không tổ chức cấp huyện, sáp nhập một số đơn vị cấp xã; thực hiện mô hình địa phương 2 cấp (tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể) bảo đảm tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả”, trong đó, giao nhiệm vụ “rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của Đảng, Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước”.
- Kết luận số 134-KL/TW ngày 28 tháng 3 năm 2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành về đề án sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Bộ Chính trị, Ban Bí thư đồng ý chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy hệ thống cơ quan thanh tra theo 2 cấp ở Trung ương và địa phương, trong đó “các cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành không tổ chức thanh tra chuyên ngành mà thực hiện chức năng kiểm tra chuyên ngành và chức năng khác theo quy định của pháp luật”.
- Nghị quyết số 60-NQ-TW ngày 12 tháng 4 năm 2025 của Ban Chấp hành Trung ương XIII quyết nghị “đồng ý chủ trương tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp: cấp tỉnh (tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương), cấp xã (xã, phường, đặc khu trực thuộc, tỉnh, thành phố) kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện từ ngày 01/7/2025 sau khi Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 (sửa đổi) có hiệu lực thi hành”.
- Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới có quan điểm chỉ đạo như sau: “Nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật, tập trung xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, bảo đảm thượng tôn Hiến pháp và pháp luật; gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và thi hành pháp luật”.
* Cơ sở pháp lý
- Luật Đường bộ số 35/2024/QH15, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025. Luật bổ sung các quy định mới về đất dành cho kết cấu hạ tầng đường bộ; phần đất để bảo vệ, bảo trì công trình đường bộ; sử dụng đất hành lang an toàn đường bộ; phạm vi bảo vệ trên không và phía dưới đường bộ; xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung, lắp đặt biển quảng cáo trong phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ; kết nối từ đường nhánh vào đường chính; thẩm tra, thẩm định an toàn giao thông đường bộ; phương thức thanh toán dịch vụ sử dụng đường bộ bằng tài khoản giao thông theo hình thức điện tử không dừng; hoạt động vận tải đường bộ, sắp xếp lại các loại hình kinh doanh vận tải bằng xe ô tô...;
Trên cơ sở quy định của Luật Đường bộ số 35/2024/QH15, các văn bản quy định chi tiết Luật Đường bộ đã được ban hành. Về cơ bản, hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật này đã làm thay đổi các hành vi vi phạm trong Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đường bộ. Vì vậy, cần có sự rà soát để sửa đổi tổng thể các hành vi vi phạm trong Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ để đồng bộ, thống nhất với pháp luật về nội dung.
- Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13 (được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 56/2024/QH15; Luật số 88/2025/QH15) sửa đổi, bổ sung liên quan trực tiếp đến việc quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động động đường bộ.
* Cơ sở thực tiễn
- Tình hình vi phạm bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ xuất hiện một số hành vi mới, có tính chất phức tạp nhưng chưa được quy định tại Nghị định số 100/2019/NĐCP ngày 30/12/2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt (sau đây viết tắt là Nghị định số 100/2019/NĐCP), Nghị định số 123/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng hải; giao thông đường bộ, đường sắt; hàng không dân dụng. Trong khi đó, hạ tầng giao thông đường bộ ngày càng được đầu tư đồng bộ, hiện đại, yêu cầu quản lý, khai thác, sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ hiệu quả, bền vững, phục vụ tốt cho giao thông vận tải đường bộ thông suốt, an toàn. Tuy nhiên, một số hành vi vi phạm về xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung với đường bộ; quy định về thanh toán điện tử giao thông đường bộ; đào tạo thẩm tra viên an toàn giao thông đường bộ; … chưa được quy định.
Xuất phát từ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nêu trên, việc xây dựng Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ là hết sức cần thiết.
3.2. Mục đích
- Thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về đảm bảo trật tự, an toàn giao thông đường bộ; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.
- Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, tạo cơ sở pháp lý cho việc xử phạt vi phạm hành chính được thực thi hiệu quả; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật.
4. Nội dung chủ yếu
4.1. Về bố cục của Nghị định
Dự thảo Nghị định gồm 04 chương, 28 điều như sau:
- Chương I. Những quy định chung, gồm 04 điều (từ Điều 1 đến Điều 4)
- Chương II. Hành vi vi phạm, hình thức, mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ, gồm 03 mục, 15 điều, cụ thể:
+ Mục 1. Vi phạm quy định về kết cấu hạ tầng đường bộ, gồm 2 điều (Điều 5, Điều 6).
+ Mục 2. Vi phạm quy định về đào tạo thẩm tra, điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm tra an toàn giao thông đường bộ; quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì kết cấu hạ tầng đường bộ, gồm 04 điều (Từ Điều 7 đến Điều 10).
+ Mục 3. Vi phạm quy định về hoạt động vận tải đường bộ, gồm 05 điều (Từ Điều 11 đến Điều 15).
- Chương III. Thẩm quyền, thủ tục xử phạt, gồm 02 mục, 9 điều, cụ thể:
+ Mục 1. Thẩm quyền xử phạt, gồm 06 điều (Từ Điều 16 đến Điều 21).
+ Mục 2. Thủ tục xử phạt, gồm 03 điều (Từ Điều 22 đến Điều 24).
- Chương IV: Điều khoản thi hành, gồm 5 điều (từ Điều 25 đến Điều 28).
4.2. Phạm vi điều chỉnh
Nghị định này quy định về hành vi vi phạm hành chính; hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc và hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện; hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi vi phạm hành chính; đối tượng bị xử phạt; thẩm quyền xử phạt, mức phạt tiền cụ thể theo từng chức danh; thẩm quyền lập biên bản đối với vi phạm hành chính; việc thi hành các hình thức xử phạt vi phạm hành chính, các biện pháp khắc phục trong hoạt động đường bộ thuộc lĩnh vực giao thông đường bộ.
4.3. Đối tượng bị xử phạt
- Cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
- Tổ chức quy định tại Nghị định này bao gồm:
+ Cơ quan nhà nước có hành vi vi phạm mà hành vi đó không thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước được giao;
+ Đơn vị sự nghiệp công lập;
+ Tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp;
+ Tổ chức kinh tế được thành lập theo quy định của Luật Doanh nghiệp gồm: doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh và các đơn vị phụ thuộc doanh nghiệp (chi nhánh, văn phòng đại diện);
+ Tổ chức kinh tế được thành lập theo quy định của Luật Hợp tác xã gồm: tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã;
+ Cơ quan, tổ chức nước ngoài được cấp có thẩm quyền của Việt Nam cho phép hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác;
+ Các tổ chức khác được thành lập theo quy định của pháp luật.
- Hộ kinh doanh, hộ gia đình thực hiện hành vi vi phạm hành chính quy định tại Nghị định này bị xử phạt như đối với cá nhân vi phạm.
4.4. Nội dung của Nghị định
- Sửa đổi, bổ sung một số hành vi vi phạm hành chính về sử dụng, khai thác trong phạm vi đất dành cho kết cấu hạ tầng đường bộ; thi công, bảo trì công trình trong phạm vi đất dành cho kết cấu hạ tầng đường bộ; quản lý, khai thác, bảo trì, bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ; tăng mức phạt tiền đối với hành vi vi phạm về sử dụng, khai thác trong phạm vi đất dành cho kết cấu hạ tầng đường bộ như: dựng cổng chào, treo băng rôn, đặt biển hiệu, sử dụng đất làm nơi sửa chữa phương tiện, đổ rác, vật liệu, chất phế thải trái phép, tự ý đào đắp, gắn treo nội dung không liên quan đến báo hiệu, xây dựng nhà ở trái phép, đấu nối trái phép, tháo dỡ, di chuyển công trình đường bộ trái phép); bổ sung quy định xử phạt các hành vi liên quan đến xây dựng, quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì công trình hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung với đường bộ; tăng mức phạt đối với các hành vi làm hư hỏng, phá hoại công trình đường bộ, hệ thống thoát nước, biển báo hiệu, đèn tín hiệu giao thông.
- Sửa đổi, bổ sung một số hành vi vi phạm hành chính về vận tải đường bộ, dịch vụ hỗ trợ vận tải đường bộ gồm: (1) Xử phạt người điều khiển xe ô tô, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ kinh doanh vận tải vi phạm quy định về vận tải đường bộ, bao gồm không mặc đồng phục, không đeo thẻ tên, không sử dụng đồng hồ tính tiền cước hoặc phần mềm tính tiền đúng quy định, thu tiền vé cao hơn quy định; (2) Xử phạt các hành vi vi phạm của cá nhân, tổ chức kinh doanh vận tải, dịch vụ hỗ trợ vận tải, bao gồm không thanh toán tiền vé, không thu hồi phù hiệu, không bố trí nhân sự giám sát hoạt động, tiếp nhận hàng hóa ký gửi không đúng quy định, không niêm yết nội quy/giá dịch vụ; tăng nặng mức phạt đối với các hành vi sử dụng xe không đúng loại hình kinh doanh, sử dụng lái xe/nhân viên không có hợp đồng, không bố trí người điều hành, bến xe không xác nhận lệnh vận chuyển, bán vé/thu tiền ngoài hợp đồng, không thực hiện báo cáo, không xây dựng/thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an toàn giao thông, không kê khai/niêm yết giá dịch vụ, không công bố tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ vận tải, không mua bảo hiểm cho hành khách, sử dụng xe giường nằm hai tầng trên đường cấp V, VI miền núi; (3) Xử phạt nhân viên phục vụ trên xe buýt, xe vận chuyển hành khách theo tuyến cố định, xe vận chuyển hành khách theo hợp đồng vi phạm quy định về vận tải đường bộ (không bố trí chỗ ngồi ưu tiên, không mặc đồng phục, thu tiền vé cao hơn quy định).
- Sửa đổi, bổ sung thẩm quyền xử phạt phù hợp với tổ chức chính quyền hai cấp, về tổ chức, hoạt động của thanh tra gồm: phân định cụ thể thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp, Cảnh sát giao thông, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Trưởng Công an cấp xã, Trưởng đồn Công an, Trưởng trạm Công an cửa khẩu, khu chế xuất, Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam, Giám đốc Sở Xây dựng, Trưởng đoàn kiểm tra của Bộ Xây dựng, Thủ trưởng cơ quan quản lý đường bộ khu vực thuộc Cục Đường bộ Việt Nam đối với từng hành vi vi phạm.
- Quy định cụ thể hóa quy trình xử lý vi phạm phát hiện qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, bao gồm việc gửi thông báo, nghĩa vụ hợp tác của chủ phương tiện; gửi thông báo cho cơ quan đăng kiểm, cơ quan đăng ký xe, cơ quan cấp giấy phép lái xe khi quá thời hạn giải quyết vụ việc hoặc chấp hành quyết định xử phạt; gửi quyết định xử phạt, quyết định tạm giữ tang vật, giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thể thực hiện thông qua tài khoản đã đăng ký trên Cổng dịch vụ công Quốc gia. Đồng thời đã bổ sung nguyên tắc xử phạt đối với các hành vi vi phạm trùng nhau.
- Những nội dung bổ sung mới: (1) Bổ sung một số hành vi vi phạm, mức phạt tiền, hình phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả về xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung và công trình kỹ thuật lắp đặt trong công trình hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung; công trình bồi hoàn theo quy định tại Luật Đường bộ 2024, Nghị định số 165/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đường bộ và Điều 77 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; (2) Bổ sung một số hành vi vi phạm, mức phạt tiền, hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả về đào tạo thẩm tra viên an toàn giao thông đường bộ theo quy định của Luật Đường bộ, Nghị định số 165/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đường bộ 2024 và Điều 77 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; Thông tư số 40/2024/TTBGTVT; (3) Bổ sung một số hành vi vi phạm, mức phạt tiển, hình phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi về thanh toán điện tử giao thông đường bộ, hoạt động trạm thu phí bao gồm các hành vi liên quan đến thẻ đầu cuối, liên quan đến các quy trình nghiệp vụ trong hoạt động thu phí, trong việc bán vé, phát hành chứng từ thu tiền, sử dụng nguồn tiền thu được trong thu phí đường bộ, các hành vi liên quan đến hệ thống thanh toán điện tử giao thông…; (4) Bổ sung một số hành vi vi phạm, mức phạt tiển, hình phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi về quản lý vận tải nội bộ, bao gồm sử dụng xe bốn bánh có gắn động cơ để vận tải người nội bộ không đúng quy định, không tổ chức/thực hiện không đảm bảo công tác quản lý an toàn, không theo dõi/giám sát hoạt động của lái xe/phương tiện; xử phạt đơn vị kinh doanh dịch vụ cho thuê phương tiện vi phạm các quy định về vận tải đường bộ (không ký kết hợp đồng cho thuê phương tiện tự lái, bố trí lái xe cho người thuê, cho thuê phương tiện khi người thuê không có giấy phép lái xe phù hợp) đảm bảo phù hợp quy định Luật Đường bộ 2024, Nghị định số 158/2024/NĐ-CP; (5) Bổ sung việc quy định việc thi hành các hình thức xử phạt vi phạm hành chính, các biện pháp khắc phục trong hoạt động đường bộ.
Nội dung chi tiết xem tệp đính kèm:
BXD_345-BXD-PC_11012026