Ngày 17/4/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng sẽ phối hợp với Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng - Bộ Xây dựng tổ chức Hội thảo khoa học - thực tiễn với chủ đề: “Đô thị miền núi thích ứng với biến đổi khí hậu cực đoan”.
Hội thảo sẽ có sự tham gia của các bộ, ban, ngành Trung ương, các viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội, các địa phương, doanh nghiệp, các chuyên gia, nhà khoa học trong nhiều lĩnh vực: quy hoạch không gian, hạ tầng kỹ thuật, công nghệ số và quản trị công. Hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn liên ngành để phân tích toàn diện các tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH), từ đó đề xuất định hướng chiến lược cho công tác quy hoạch và quản trị đô thị tại tỉnh Cao Bằng cũng như khu vực Trung du và miền núi phía Bắc nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu cực đoan.
Trung tâm tỉnh Cao Bằng hứng chịu trận lũ vào cuối tháng 9/2025
Hội thảo diễn ra trong bối cảnh khu vực miền núi phía Bắc đang ghi nhận sự gia tăng rõ rệt của các hiện tượng khí hậu cực đoan. Hệ thống đô thị tại Cao Bằng chủ yếu phân bố trong các thung lũng hẹp, bao quanh bởi địa hình Karst có độ dốc lớn và mạng lưới sông suối dày đặc, đang bộc lộ mức độ dễ bị tổn thương cao trước các tác động này. Trong hơn 6 thập kỷ qua, nhiệt độ trung bình khu vực Đông Bắc đã tăng từ 1,0°C đến 2,2°C, trong khi lượng mưa cực đại ngày (Rx1day) có xu hướng gia tăng mạnh, dao động từ 2,3% đến 40,5% mỗi thập kỷ, làm phá vỡ các quy luật thủy văn truyền thống.
Thực tế giai đoạn từ năm 2021 đến hết tháng 11/2025 cho thấy, toàn tỉnh Cao Bằng đã phải đối mặt với 90 đợt thiên tai lớn. Đặc biệt, siêu bão Yagi (tháng 9/2024) và chuỗi mưa cực đoan tháng 10/2025 đã gây ra lũ lịch sử trên sông Bằng Giang, với mực nước đạt 185,79 m, vượt mức báo động III tới 3,29 m. Tình trạng ngập úng diện rộng đã ảnh hưởng đến hơn 15.000 nhà ở, đồng thời kích hoạt 278 điểm sạt lở với tổng khối lượng đất đá khoảng 1,6 triệu m³, gây thiệt hại nghiêm trọng cho hệ thống hạ tầng và kinh tế - xã hội. Tổng thiệt hại ước tính vượt 5.918 tỷ đồng.
Những diễn biến này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi tư duy phát triển đô thị, từ mô hình “chống chịu thụ động” sang “thích ứng chủ động”, hướng tới xây dựng hệ thống đô thị an toàn và bền vững trước các rủi ro khí hậu.
Trong bối cảnh trên, Hội thảo được tổ chức với mục tiêu phân tích cơ sở khoa học của các hiện tượng khí hậu cực đoan, làm rõ cơ chế gây ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất tại khu vực miền núi; đồng thời thúc đẩy đối thoại liên ngành nhằm xây dựng khung quản trị lãnh thổ thông minh, tích hợp đồng bộ các yếu tố quy hoạch không gian, hạ tầng kỹ thuật, công nghệ số và thể chế quản trị. Trên cơ sở đó, Hội thảo hướng tới đề xuất các giải pháp và định hướng chiến lược có tính khả thi cao, phục vụ trực tiếp cho công tác Quy hoạch tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Chương trình Hội thảo tập trung vào bốn trụ cột chính gồm: quy hoạch không gian, hạ tầng kỹ thuật, công nghệ dữ liệu và thể chế quản trị. Trong lĩnh vực quy hoạch, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi sang phương pháp quy hoạch dựa trên rủi ro, gắn với nguyên tắc “thuận thiên” và “sống cùng nước”, đồng thời đề xuất tổ chức không gian đô thị theo mô hình đa trung tâm và phân vùng theo sức chịu tải sinh thái.
Đối với hạ tầng kỹ thuật, các tham luận giới thiệu mô hình “đô thị bọt biển miền núi” với sự kết hợp giữa hạ tầng xanh và hạ tầng xám, cùng với việc ứng dụng các vật liệu và công nghệ tiên tiến như bê tông tính năng siêu cao (UHPC), móng cấp phối gia cố xi măng (CTB) và hệ thống đập SABO nhằm kiểm soát lũ bùn đá.
Trong lĩnh vực công nghệ, Hội thảo nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số thông qua việc tích hợp các nền tảng GIS, CIM và bản sao số đô thị (Digital Twin), kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao năng lực giám sát, dự báo và cảnh báo sớm thiên tai theo thời gian thực.
Về thể chế và tài chính, các chuyên gia tập trung thảo luận các cơ chế điều phối nguồn lực, quản trị rủi ro chuỗi cung ứng và các công cụ tài chính đổi mới như hợp tác công - tư (PPP), quỹ phát triển hạ tầng thích ứng, bảo hiểm tham số và định giá dịch vụ hệ sinh thái, đồng thời nhấn mạnh vai trò của hợp tác liên vùng và xuyên biên giới trong quản lý lưu vực sông.
Hiện nay, Cao Bằng không chỉ đang đối diện với thách thức, mà cũng đang đứng trước cơ hội để đi trước, thử nghiệm trước và định hình trước một hướng đi mới cho đô thị miền núi Việt Nam. Từ thực tiễn của các tỉnh miền núi phía Bắc, trong đó có Cao Bằng, đã đến lúc cần nghiên cứu một chương trình cấp quốc gia về phát triển đô thị miền núi thích ứng với biến đổi khí hậu cực đoan. Một chương trình như vậy sẽ giúp kết nối giữa Trung ương và địa phương, giữa khoa học và quản lý, giữa quy hoạch và đầu tư, giữa hạ tầng kỹ thuật và thể chế quản trị; từ đó tạo ra một khung hành động đủ mạnh, đủ dài hạn và đủ linh hoạt để xử lý những vấn đề đang đặt ra.
Việc tổ chức Hội thảo thể hiện quyết tâm của tỉnh Cao Bằng trong việc đổi mới tư duy phát triển, tiếp cận các vấn đề đô thị dưới góc nhìn hệ thống và liên ngành. Các kết quả nghiên cứu, dữ liệu và mô hình được trình bày tại Hội thảo sẽ cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho công tác quản lý nhà nước, đồng thời hỗ trợ hiệu quả cho quá trình lập, thẩm định và triển khai các đồ án quy hoạch đô thị trong thời gian tới.