Vừa qua, tại Bắc Ninh, Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng (Bộ Xây dựng) phối hợp với Hội Kiến trúc sư tỉnh Bắc Ninh và các đơn vị liên quan tổ chức Hội thảo “Nhà ở xã hội phát thải các-bon thấp - Định hướng và giải pháp cho Việt Nam”. Hội thảo có sự tham dự của đại diện cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, tổ chức tài chính, hội nghề nghiệp, chủ đầu tư, kiến trúc sư và doanh nghiệp.
Phát biểu tại hội thảo, ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), nhấn mạnh yêu cầu tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải cần được lồng ghép ngay từ khâu chuẩn bị và triển khai dự án nhà ở xã hội, cùng với mục tiêu tăng nguồn cung và nâng cao chất lượng công trình.
Theo ông Nguyễn Quốc Ân, Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Bắc Ninh, địa phương được giao chỉ tiêu khoảng 147.200 căn nhà ở xã hội, trong đó giai đoạn 2025-2030 là 135.002 căn. Toàn tỉnh hiện có 128 dự án với khoảng 140.690 căn; 33 dự án đã hoàn thành và 95 dự án đang triển khai.
Ông Nguyễn Hữu Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), cho biết mục tiêu phát thải các-bon thấp cần được lượng hóa bằng dữ liệu và tích hợp xuyên suốt vòng đời công trình. Bộ Xây dựng đang triển khai xây dựng các quy chuẩn, tiêu chuẩn và hướng dẫn thiết kế, dự kiến ban hành trong năm 2026 và 2027.
TS. Nguyễn Hồng Hải, Viện trưởng Viện Khoa học công nghệ xây dựng trình bày định hướng phát triển nhà ở xã hội phát thải các-bon thấp (Ảnh: IBST)
TS. Nguyễn Hồng Hải, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng, cho rằng giảm phát thải phải được tính toán ngay từ quy hoạch, tổ chức không gian, lựa chọn vật liệu và thiết bị, thay vì bổ sung các giải pháp công nghệ sau khi công trình đã hoàn thành thiết kế.
Ở góc độ kiến trúc, KTS. Đỗ Xuân Thủy, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư tỉnh Bắc Ninh, nhấn mạnh giải pháp xanh phải gắn với bài toán kinh tế. Việc tối ưu hướng nhà, diện tích kính, che nắng, thông gió và chiếu sáng tự nhiên, cây xanh, vật liệu bền và dễ bảo trì có thể vừa cải thiện chất lượng sống, vừa giảm chi phí đầu tư và vận hành.
ThS. Trần Phương, Trưởng Phòng Công trình xanh và Tiết kiệm năng lượng (IBST), giới thiệu 43 giải pháp kỹ thuật từ quy hoạch, kiến trúc, kết cấu, cơ điện đến vận hành. Các giải pháp được phân nhóm theo mức độ tác động đến suất đầu tư, trong đó có nhóm không làm tăng suất đầu tư và nhóm tăng dưới 2%, tạo cơ sở để chủ đầu tư, tư vấn thiết kế và tổng thầu lựa chọn, áp dụng phù hợp.
Các chuyên gia của IFC và Trung tâm Năng lượng ASEAN đồng thời chia sẻ kinh nghiệm về công trình tiết kiệm năng lượng, cũng như khả năng tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi cho các dự án xanh.
Tại hội thảo, mô hình nhà mẫu tỷ lệ 1:1 được giới thiệu với nhiều giải pháp đồng bộ về tường nhẹ, sơn phản xạ chống nóng, cách nhiệt, mô-đun nhà vệ sinh lắp sẵn và thiết bị điều hòa, thông gió tiết kiệm năng lượng. Các giải pháp được phối hợp nghiên cứu cùng IBST nhằm tối ưu công năng, môi trường và tiện nghi mà không làm gia tăng chi phí đầu tư nhà ở xã hội.
Kết quả hội thảo là cơ sở để Bắc Ninh nghiên cứu lựa chọn, tích hợp các giải pháp phù hợp vào các dự án nhà ở xã hội, hướng tới hình thành những mô hình phát thải các-bon thấp có khả năng kiểm chứng và từng bước nhân rộng.