Theo Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), trước việc phương tiện bay không người lái (UAV/Drone) xuất hiện trong khu vực Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất tối 11/8, VATM đã triển khai đồng thời các giải pháp điều hành tại sân bay và điều phối luồng không lưu, ưu tiên cao nhất cho an toàn, đồng thời hạn chế ảnh hưởng dây chuyền đến các hoạt động bay.
Kíp trực Đài Kiểm soát không lưu Tân Sơn Nhất. Ảnh: vatm.vn
Theo số liệu của Trung tâm Kiểm soát Tiếp cận - Tại sân Tân Sơn Nhất, sự việc tại Cảng HKQT Tân Sơn Nhất ngày 11/8 đã ảnh hưởng đến 73 chuyến bay. Đây là số liệu thống kê đối với các chuyến bay chịu ảnh hưởng trực tiếp trong quá trình hoạt động khai thác tại khu vực sân bay Tân Sơn Nhất khi sân bay phải tạm thời dừng tiếp thu tàu bay để bảo đảm an toàn.
Đại diện VATM cho biết, ngay khi tiếp nhận thông tin từ tổ lái về việc phát hiện UAV trong khu vực lân cận sân bay, cơ sở điều hành bay của VATM đã triển khai phương án xử lý theo quy định.
Cụ thể, hoạt động cất, hạ cánh tại sân bay Tân Sơn Nhất được tạm thời hạn chế; các chuyến bay chuẩn bị cất cánh tạm dừng chờ trong thời gian đánh giá tình hình, trong khi các chuyến bay đến được các cơ sở điều hành bay cho bay chờ tại các khu vực phù hợp.
Trước diễn biến này, cơ sở điều phối luồng không lưu đã triển khai các biện pháp quản lý luồng không lưu (ATFM) phù hợp với năng lực khai thác thực tế của sân bay.
Theo số liệu của Trung tâm Quản lý luồng không lưu, có 71 chuyến bay có kế hoạch bay đến Tân Sơn Nhất đã được cấp CTOT (giờ cất cánh tính toán) nhằm điều tiết luồng hoạt động bay do các ảnh hưởng của drone tại sân bay.
Cùng với việc tổ chức điều hành tại sân bay Tân Sơn Nhất, VATM đã chủ động triển khai phương án điều phối luồng không lưu nhằm kiểm soát số lượng tàu bay đến, đi trong thời gian năng lực khai thác của sân bay Tân Sơn Nhất bị hạn chế.
Trong thời gian năng lực khai thác tại Tân Sơn Nhất bị hạn chế, các phương án điều hành được áp dụng linh hoạt theo diễn biến thực tế. Một số chuyến bay đến sân bay được tổ chức bay chờ trước khi hạ cánh; một số trường hợp cần thiết, tàu bay được điều hành chuyển hướng đến sân bay dự bị để bảo đảm an toàn và phù hợp với nhu cầu khai thác của tổ lái.
Theo thống kê của Trung tâm Quản lý luồng không lưu, có hơn 50 chuyến bay bay chờ. Trong số này có 27 chuyến bay đã chuyển hướng hoặc hạ cánh tại sân bay dự bị.
Việc tổ chức bay chờ, chuyển hướng hoặc hạ cánh tại sân bay dự bị được thực hiện trên cơ sở phương thức quản lý luồng không lưu được nhà chức trách phê chuẩn và phù hợp tình hình thực tế và năng lực khai thác tại từng thời điểm, nhằm bảo đảm tàu bay không tiếp cận khu vực sân bay khi điều kiện khai thác chưa đáp ứng yêu cầu an toàn.
Cách thức xử lý đồng thời ở hai cấp độ - điều hành trực tiếp tại sân bay và điều phối luồng không lưu giúp VATM chủ động kiểm soát lưu lượng tàu bay, giảm áp lực tại sân bay Tân Sơn Nhất và hạn chế khả năng ảnh hưởng lan rộng sang các khu vực, đường bay và sân bay khác.
Từ thực tế các tình huống liên quan đến phương tiện bay không người lái tại khu vực các cảng hàng không, VATM xác định việc tăng cường trao đổi thông tin giữa tổ lái, kiểm soát viên không lưu và các lực lượng liên quan có vai trò quan trọng trong việc phát hiện, xác minh và đánh giá nhanh nguy cơ đối với hoạt động bay.
Khi tiếp nhận thông tin về UAV từ tổ lái, kiểm soát viên không lưu có trách nhiệm tiếp nhận, đánh giá thông tin và tổ chức điều hành phù hợp với tình hình thực tế. Đồng thời, VATM phối hợp với Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và các cơ quan, lực lượng chức năng liên quan để trao đổi thông tin, xác minh và xử lý tình huống.
Hoạt động bay chỉ được tổ chức, điều hành trở lại theo phương án khai thác phù hợp khi các điều kiện an toàn được bảo đảm theo quy định.
Về lâu dài, đại diện VATM cho biết sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các phương án xử lý tình huống liên quan đến UAV; tăng cường bình giảng, huấn luyện các tình huống thực tế cho kiểm soát viên không lưu, qua đó nâng cao khả năng phát hiện, đánh giá mức độ ảnh hưởng và lựa chọn phương án điều hành phù hợp khi xuất hiện nguy cơ đối với hoạt động bay.
Cùng với giải pháp về tổ chức điều hành, việc nâng cao năng lực phát hiện và cảnh báo sớm phương tiện bay không người lái cũng là một trong những hướng cần được quan tâm nhằm chủ động ứng phó với nguy cơ mới đối với hoạt động hàng không. VATM tiếp tục phối hợp, đề xuất các giải pháp phù hợp về công nghệ, trang thiết bị và phương án tổ chức ứng phó trên cơ sở yêu cầu thực tế và quy định của cơ quan có thẩm quyền.
Theo VATM, sự việc ngày 11/8 một lần nữa cho thấy yêu cầu cao đối với công tác phối hợp, chia sẻ thông tin và điều phối hoạt động bay khi xuất hiện các yếu tố bất thường trong vùng trời. Với vai trò là đơn vị cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay, VATM tiếp tục duy trì các phương án ứng phó, chủ động điều tiết hoạt động bay theo diễn biến thực tế, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị liên quan, góp phần bảo đảm an toàn và duy trì hoạt động khai thác hàng không ổn định.