Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh vai trò, đóng góp quan trọng của ngành sản xuất vật liệu xây dựng đối với tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách quốc gia và tạo việc làm cho người lao động, đồng thời cho biết, những năm gần đây, ngành vật liệu xây dựng Việt Nam đạt nhiều kết quả tích cực, với năng lực sản xuất khoảng 125 triệu tấn xi măng, 150 triệu m³ bê tông, 11,7 triệu tấn thép xây dựng, 6,1 triệu tấn tôn mạ, 2,5 triệu tấn ống thép hàn, 840 triệu m² gạch ốp lát, 350 triệu m² kính xây dựng, hơn 40 tỷ viên gạch xây quy tiêu chuẩn, 26 triệu sản phẩm sứ vệ sinh, 26 triệu m² đá ốp lát và 25 triệu tấn bê tông nhựa asphalt mỗi năm, cùng nhiều loại vật liệu khác.
.jpg)
Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh phát biểu tại hội nghị
Trong đó, sản lượng xi măng của Việt Nam đứng thứ 3 và gạch gốm ốp lát đứng thứ 5 thế giới. Công nghệ sản xuất từng bước được đổi mới, tiệm cận trình độ tiên tiến, góp phần giảm tiêu hao nguyên liệu, năng lượng và phát thải khí nhà kính. các hệ thống tận dụng nhiệt thừa tại một số nhà máy thép, xi măng và kính tạo ra khoảng 5 tỷ kWh/năm. Khoảng 20 triệu tấn tro, xỉ nhiệt điện và hơn 2 triệu tấn xỉ luyện kim được tái sử dụng mỗi năm; tỷ lệ nhiên liệu thay thế trong sản xuất xi măng đạt khoảng 7-10%.
Chất lượng nhiều sản phẩm đã đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, từng bước thay thế hàng nhập khẩu và mở rộng xuất khẩu. Các loại vật liệu xanh, tiết kiệm tài nguyên, năng lượng, thân thiện với môi trường như tre, gỗ rừng trồng, gạch không nung, vật liệu tái chế... ngày càng được quan tâm nghiên cứu, ứng dụng.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cũng nêu rõ, ngành vật liệu xây dựng vẫn còn không ít hạn chế: đầu tư phát triển còn dàn trải, thiếu trọng tâm, dẫn tới mất cân đối cung - cầu và lãng phí nguồn lực; hiệu quả sản xuất, kinh doanh chưa cao; công nghệ đổi mới chưa đáp ứng yêu cầu; thị trường tiêu thụ thiếu ổn định; nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa được triển khai quyết liệt. Bên cạnh đó, năng lực cạnh tranh, chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế, trong khi áp lực về môi trường và yêu cầu giảm phát thải ngày càng lớn.
“Việc nghiên cứu xây dựng Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng không chỉ xuất phát từ yêu cầu thực tiễn mà còn là nhiệm vụ chính trị, lập pháp đã được xác định rõ tại Chỉ thị số 03-CT/TW của Ban Bí thư, Kết luận số 83-KL/TW, Quyết định số 527/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị, Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Nghị quyết số 185/NQ-CP của Chính phủ” - Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh.
.jpg)
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Trần Văn Khải phát biểu tại hội nghị
Trên tinh thần đó, Bộ Xây dựng định hướng xây dựng Luật theo chuỗi từ nguyên liệu, đầu tư, sản xuất, chất lượng, lưu thông, sử dụng đến thu hồi, tái chế, tái sử dụng. Dự thảo tập trung vào 6 nhóm chính sách: hoàn thiện công cụ chiến lược, quy hoạch, kế hoạch; phát triển vật liệu theo hướng đổi mới công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên, năng lượng, phát triển vật liệu mới, vật liệu xanh; quản lý chế biến, sử dụng nguyên liệu và bảo đảm nguồn cung; hoàn thiện quy định về sử dụng vật liệu trong công trình; thúc đẩy thu hồi, tái chế và kinh tế tuần hoàn; đổi mới quản lý nhà nước, chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu vật liệu xây dựng.
“Bộ Xây dựng mong nhận được các ý kiến góp ý, phản biện của các nhà quản lý, chuyên gia, đại diện doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân về phạm vi, nội dung từng chính sách, hướng đến dự án Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng đạt chất lượng tốt nhất và mang tính khả thi tối đa” - Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho biết.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Trần Văn Khải thống nhất với sự cần thiết xây dựng một đạo luật chuyên ngành về vật liệu xây dựng, đồng thời đánh giá cao Bộ Xây dựng đã khẩn trương xây dựng dự thảo Luật tương đối toàn diện, bám sát chủ trương, quan điểm và tư duy đổi mới trong công tác xây dựng pháp luật.
Trên cơ sở những định hướng, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với ngành vật liệu xây dựng, ông Trần Văn Khải nhấn mạnh yêu cầu xác định vật liệu xây dựng là ngành công nghiệp nền tảng, chiến lược; tập trung phát triển các dòng sản phẩm thế hệ mới, xanh, sạch, tiết kiệm tài nguyên, năng lượng; chuyển mạnh từ khai thác tài nguyên sang chế biến sâu, từng bước làm chủ công nghệ. Cùng với đó, cần đẩy mạnh sử dụng vật liệu tái chế, vật liệu thay thế để giảm phát thải, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng và bảo đảm nguồn cung các vật liệu cơ bản như cát, đá, xi măng, thép minh bạch, ổn định.
Tại hội nghị, ông Nguyễn Hữu Thọ, Phó vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng trình bày những định hướng chính sách và những vấn đề lớn đặt ra đối với ngành vật liệu xây dựng Việt Nam trong giai đoạn tới. Theo đó, các chính sách được thiết kế nhằm hình thành khuôn khổ pháp lý đồng bộ, ổn định cho quản lý và phát triển vật liệu xây dựng, đồng thời thúc đẩy ngành phát triển hiện đại, xanh, tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên, năng lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh.
.jpg)
Chuyên gia, đại biểu góp ý kiến tại hội nghị
Một nguyên tắc quan trọng được cơ quan soạn thảo nhấn mạnh là Luật không “bao trùm để thay thế” các luật khác. Những vấn đề đã được pháp luật chuyên ngành điều chỉnh đầy đủ sẽ không quy định lại; thủ tục về đầu tư, khai thác khoáng sản, đất đai, môi trường, tiêu chuẩn - quy chuẩn, chất lượng, thuế, tín dụng, giá và các lĩnh vực chuyên ngành tiếp tục thực hiện theo pháp luật tương ứng.
Đồng thời, dự thảo Luật không đặt ra quy hoạch sản phẩm, giấy phép con, xác nhận công suất hay điều kiện đầu tư, kinh doanh mới; ưu tiên phương thức quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn, dữ liệu, công khai thông tin và hậu kiểm. Đây được xem là điểm cốt lõi nhằm vừa tăng hiệu lực quản lý nhà nước, vừa không tạo thêm rào cản đối với doanh nghiệp.
Tại hội nghị, các ý kiến đại biểu góp ý tập trung vào yêu cầu phát triển ngành vật liệu xây dựng theo hướng tự chủ, hiện đại, xanh, tuần hoàn và giảm phát thải. Đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp cũng thống nhất với sự cần thiết xây dựng Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng, đồng thời đề nghị tiếp tục làm rõ các cơ chế, chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng và đầu tư để khuyến khích đổi mới công nghệ, sản xuất vật liệu xanh, vật liệu tái chế và phát triển kinh tế tuần hoàn; ranh giới giữa Luật này với Luật Xây dựng, pháp luật về khoáng sản.
Các đại biểu đồng thời đề nghị hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hướng dẫn cụ thể việc đưa vật liệu mới vào công trình; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với số hóa dữ liệu quản lý, qua đó góp phần bảo đảm nguồn cung vật liệu thông thường minh bạch, ổn định và đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển hạ tầng.
Bên cạnh đó, một số ý kiến đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, xem xét điều chỉnh tên dự án Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng thành Luật Vật liệu xây dựng, theo hướng ngắn gọn, trực diện hơn. Theo đó, “quản lý, phát triển” được xác định là phương thức quản lý, điều tiết và thúc đẩy phát triển ngành, trong khi tên gọi “Luật Vật liệu xây dựng” phản ánh trực tiếp, đầy đủ hơn phạm vi điều chỉnh của đạo luật.
.jpg)
Quang cảnh hội nghị
Kết luận hội nghị, thay mặt lãnh đạo Bộ Xây dựng, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cảm ơn các cơ quan của Quốc hội, các Bộ, ngành, địa phương, hội, hiệp hội, doanh nghiệp, các đơn vị thuộc Bộ và các đồng chí đại biểu đã tham dự, nghiên cứu hồ sơ Dự án Luật và đóng góp nhiều ý kiến thiết thực.
Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh đánh giá cao các ý kiến góp ý tại hội nghị, trong đó có những ý kiến tập trung vào ranh giới giữa Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng với Luật Xây dựng, pháp luật về quy hoạch, địa chất và khoáng sản, bảo vệ môi trường, tiêu chuẩn - quy chuẩn, chất lượng sản phẩm hàng hóa, đầu tư và dữ liệu; cũng như các ý kiến từ địa phương, doanh nghiệp về nguồn cung, chi phí logistics, vật liệu mới, vật liệu tái chế và điều kiện thực thi.
“Trên cơ sở các ý kiến tại Hội nghị, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ chính sách dự án Luật, bảo đảm các quy định khi được ban hành vừa tạo động lực phát triển ngành vật liệu xây dựng, vừa tháo gỡ điểm nghẽn thực tiễn, không phát sinh thêm thủ tục, chi phí tuân thủ và phù hợp yêu cầu phát triển xanh, tuần hoàn, hiện đại trong giai đoạn mới” - Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh.