Việc ứng dụng xe khảo sát mặt đường trang bị các thiết bị chuyên dụng, kết hợp phần mềm có tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), đang được triển khai tại nhiều khu vực, từng bước đổi mới phương thức thu thập dữ liệu hiện trạng mặt đường, phục vụ khảo sát, thiết kế các dự án sửa chữa và xây dựng kế hoạch bảo trì đường bộ
Xe khảo sát mặt đường. Ảnh: Cục ĐBVN
Ngày 14/8/2026, Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Nam (S-RETC) triển khai xe khảo sát mặt đường ứng dụng công nghệ AI để thu thập dữ liệu tình trạng hư hỏng mặt đường tại hiện trường. Hoạt động này tiếp nối chương trình thí điểm ứng dụng AI trong đánh giá hư hỏng mặt đường được S-RETC phối hợp với Công ty Cổ phần Xây dựng và Công nghệ TADIC cùng chuyên gia Ấn Độ thực hiện trong tháng 7/2026.
Trong chương trình thí điểm từ ngày 20 đến 22/7/2026, các đơn vị đã khảo sát một số tuyến đường tại Đà Nẵng, đánh giá hư hỏng mặt đường theo các chỉ số PCI/MCI, đồng thời thu thập dữ liệu về tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ như biển báo, vạch sơn và các đối tượng liên quan. Sau khi thử nghiệm và đánh giá bước đầu khả năng ứng dụng của phần mềm VRoad.AI và EOV trong thu thập, xử lý dữ liệu khảo sát, S-RETC tiếp tục đưa giải pháp công nghệ vào triển khai thực tế trên các tuyến quốc lộ.
Dữ liệu từ xe khảo sát là cơ sở phục vụ đánh giá hiện trạng, khảo sát và thiết kế phương án sửa chữa mặt đường. Ảnh: Cục ĐBVN
Theo kế hoạch thực hiện Văn bản số 4717/CĐBVN-QLBT ngày 23/7/2026 của Cục Đường bộ Việt Nam, cùng các văn bản của Khu Quản lý đường bộ III và Khu Quản lý đường bộ IV về lựa chọn các dự án triển khai ứng dụng công nghệ, S-RETC thực hiện khảo sát tại 4 dự án thuộc địa bàn hai Khu Quản lý đường bộ này.
Trong ngày 14/8, xe khảo sát kết hợp các phần mềm chuyên dụng có tích hợp AI được đưa vào khảo sát đoạn tuyến Quốc lộ 1 thuộc địa phận tỉnh Đắk Lắk. Trong các ngày tiếp theo, Trung tâm tiếp tục triển khai 3 dự án còn lại. Trung tâm cũng thí điểm thu thập dữ liệu tài sản đường bộ bằng xe khảo sát kết hợp phần mềm chuyên dụng trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa.
Hệ thống thiết bị trên xe khảo sát đồng thời thu thập nhiều thông số về hiện trạng mặt đường. Ảnh: Cục ĐBVN
Ở phía Bắc, Khu Quản lý đường bộ I phối hợp với Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Bắc cũng sẽ đưa xe khảo sát mặt đường vào kiểm tra, thu thập dữ liệu hiện trạng, phục vụ khảo sát, thiết kế các dự án bảo trì năm 2027. Đây là những đơn vị đầu tiên triển khai ứng dụng công nghệ này phục vụ xây dựng kế hoạch bảo trì đường bộ năm 2027.
Theo ông Đinh Trung Thành, Giám đốc Khu Quản lý đường bộ I, xe khảo sát được đưa vào thực hiện tại 2 dự án trên đường Hồ Chí Minh, gồm Dự án sửa chữa hư hỏng mặt đường và công trình đoạn Km440 - Km462+200 và Dự án sửa chữa hư hỏng mặt đường và công trình đoạn Km589+400 - Km631.
Việc ứng dụng xe khảo sát nhằm thu thập đầy đủ, trực quan dữ liệu về hiện trạng kết cấu mặt đường, hỗ trợ quá trình phân tích, đánh giá và xác định giải pháp sửa chữa. Các nội dung khảo sát gồm chụp ảnh bề mặt đường phục vụ phân tích vết nứt; đo trắc ngang để xác định vệt hằn bánh xe; đo trắc dọc để xác định độ gồ ghề quốc tế (IRI); xác định vị trí bằng hệ thống GPS và ghi nhận hình ảnh tuyến đường phía trước.
Xe khảo sát được trang bị hệ thống thiết bị chuyên dụng gồm camera phía trước, thiết bị định vị GPS, thiết bị đo gia tốc (IMU), máy quét laze (Laser Profiler), camera chụp ảnh mặt đường phía sau và cảm biến laze đo chuyển vị theo phương đứng (Laser Displacement Sensors).
Trong quá trình khảo sát, camera phía trước thu thập hình ảnh tuyến đường, GPS ghi nhận vị trí của xe. Hệ thống IMU kết hợp với cảm biến laze đo chuyển vị theo phương đứng để xác định mặt cắt dọc của mặt đường. Camera phía sau chụp ảnh bề mặt mặt đường để xác định và phân tích các dạng hư hỏng, đặc biệt là vết nứt. Máy quét laze ghi nhận dữ liệu trắc ngang, qua đó xác định chiều sâu vệt hằn bánh xe.
Các dữ liệu thu thập được đưa về xử lý, phân tích, tạo cơ sở phục vụ đánh giá hiện trạng và thiết kế phương án sửa chữa. Trên nóc xe khảo sát được lắp đặt tấm năng lượng mặt trời nhằm bảo đảm nguồn năng lượng cho các thiết bị phục vụ quá trình thu thập dữ liệu.
Việc đưa xe khảo sát vào thực tế giúp thu thập đồng thời nhiều thông số về tình trạng mặt đường, tạo nguồn dữ liệu trực quan và đồng bộ hơn cho công tác khảo sát, đánh giá hiện trạng, thiết kế phương án sửa chữa và xây dựng kế hoạch bảo trì.
Đối với S-RETC, hoạt động triển khai lần này là bước tiếp theo trong quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá khả năng ứng dụng công nghệ trong khảo sát, thiết kế và bảo trì đường bộ. Việc kết hợp thiết bị khảo sát với phần mềm chuyên dụng có tích hợp AI cũng từng bước đưa khoa học công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vào các hoạt động chuyên môn của đơn vị.
Đối với Khu Quản lý đường bộ I và Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Bắc, việc ứng dụng xe khảo sát phục vụ xây dựng kế hoạch bảo trì năm 2027 là một trong những hoạt động nhằm đổi mới phương thức thu thập dữ liệu, nâng cao cơ sở thông tin phục vụ đánh giá hiện trạng và thiết kế các dự án bảo trì.
Hoạt động này được triển khai trong bối cảnh ngành đường bộ đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các đơn vị thực hiện theo các nhiệm vụ, kế hoạch được Bộ Xây dựng và Cục Đường bộ Việt Nam ban hành, trong đó có Quyết định số 293/QĐ-BXD ngày 27/2/2026, Quyết định số 1226/QĐ-BXD ngày 15/7/2026, Quyết định số 311/QĐ-CĐBVN ngày 20/3/2026 và Quyết định số 836/QĐ-CĐBVN ngày 17/7/2026.
Việc ứng dụng công nghệ trong khảo sát mặt đường qua đó không chỉ thay đổi phương thức thu thập dữ liệu mà còn tạo thêm cơ sở để nâng cao chất lượng khảo sát, đánh giá hiện trạng và thiết kế phương án sửa chữa, hướng tới xây dựng các kế hoạch bảo trì đường bộ sát hơn với tình trạng thực tế của tuyến đường.