Ngày 2/7/2026, tại Hà Nội, Bộ Xây dựng tổ chức Hội thảo tham vấn Dự thảo Thông tư Hướng dẫn đánh giá khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của các đô thị, với sự tham gia của đại diện Ủy ban Khoa học, công nghệ và môi trường của Quốc hội, các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia, nhà khoa học, nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý và công cụ đánh giá phục vụ công tác quản lý, phát triển đô thị trong giai đoạn mới.
Phát biểu tại hội thảo, được sự ủy quyền của lãnh đạo Bộ Xây dựng, Phó Cục trưởng Cục Phát triển đô thị Nguyễn Cao Viên cho biết, sau hơn 40 năm đổi mới, quá trình đô thị hóa ở Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, hệ thống đô thị phát triển nhanh cả về số lượng và chất lượng, từng bước hình thành mạng lưới đô thị hiện đại, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
.jpg)
Phó Cục trưởng Cục Phát triển đô thị Nguyễn Cao Viên phát biểu tại hội thảo
Tuy nhiên, cùng với tốc độ đô thị hóa, các đô thị cũng đang chịu tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu với tần suất thiên tai cực đoan gia tăng, tình trạng ngập úng, hạn hán, sạt lở, xâm nhập mặn và nước biển dâng diễn biến phức tạp, đòi hỏi phải có các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao năng lực chống chịu, thích ứng.
Do đó, việc ban hành Thông tư Hướng dẫn đánh giá khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của các đô thị được xác định là bước cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời thực hiện quy định tại khoản 4 Điều 16 Nghị định số 35/2026/NĐ-CP của Chính phủ giao Bộ Xây dựng ban hành tiêu chí đánh giá khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của đô thị. Đây cũng là cơ sở để thống nhất phương pháp đánh giá trên phạm vi toàn quốc, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và hỗ trợ các địa phương xây dựng lộ trình đầu tư phát triển đô thị an toàn, bền vững.
Theo Phó Cục trưởng Nguyễn Cao Viên, Dự thảo Thông tư quy định về nguyên tắc, nội dung, phương pháp, trình tự đánh giá khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của các đô thị và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong quá trình triển khai thực hiện. Đối tượng áp dụng là các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan đến công tác đánh giá khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của hệ thống đô thị.
Điểm nổi bật của dự thảo là lần đầu tiên xây dựng một bộ tiêu chí đánh giá thống nhất, định lượng về khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của đô thị. Theo đó, khả năng chống chịu được hiểu là năng lực tồn tại, thích nghi, duy trì hoạt động và phục hồi để tiếp tục phát triển trước những tác động của biến đổi khí hậu và thiên tai.
Bộ tiêu chí được thiết kế theo 5 nhóm nội dung lớn, gồm: chính sách quản lý phát triển đô thị; cơ sở hạ tầng đô thị thiết yếu; môi trường sinh thái; năng lực xã hội; và năng lực kinh tế, tài chính. Trong mỗi nhóm tiêu chí, các chỉ số được xây dựng theo hướng đo lường cụ thể, phù hợp với đặc điểm của từng loại đô thị, phản ánh toàn diện từ công tác quy hoạch, đầu tư hạ tầng, bảo vệ môi trường đến khả năng ứng phó, phục hồi sau thiên tai và huy động nguồn lực phục vụ phát triển.
.jpg)
Cục trưởng Cục Phát triển đô thị Trần Quốc Thái kết luận hội thảo
Nhiều chỉ số được đánh giá là có tính thực tiễn cao khi tập trung vào kết quả đầu ra, như nhóm Hạ tầng thiết yếu xem xét khả năng duy trì hoạt động của hệ thống cấp nước, cấp điện, giao thông, thông tin cảnh báo sớm khi xảy ra thiên tai; nhóm Môi trường sinh thái đánh giá việc bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên, tích hợp hạ tầng xanh, giải pháp dựa vào thiên nhiên (NbS), tỷ lệ thu gom và xử lý nước thải, chất thải rắn; trong khi nhóm Năng lực xã hội và kinh tế - tài chính chú trọng khả năng bảo đảm an toàn cho các công trình công cộng, nâng cao nhận thức cộng đồng, bố trí nguồn lực đầu tư, giảm thiểu thiệt hại kinh tế và tăng cường khả năng phục hồi của đô thị sau thiên tai.
Tại hội thảo, nhiều chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các Sở Xây dựng đánh giá trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, cực đoan và khó lường, việc nâng cao năng lực thích ứng, tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống đô thị trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm phát triển bền vững.
Các đại biểu cũng đánh giá cao cách tiếp cận của Ban soạn thảo khi xây dựng bộ tiêu chí theo hướng khoa học, định lượng và có khả năng áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước và cho rằng việc ban hành Thông tư hướng dẫn đánh giá khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của các đô thị sẽ tạo cơ sở để các địa phương tự đánh giá thực trạng, xác định những điểm yếu về hạ tầng, quản trị và nguồn lực, từ đó xây dựng kế hoạch đầu tư phù hợp nhằm nâng cao khả năng chống chịu của đô thị trước tác động của biến đổi khí hậu.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát các chỉ số thành phần theo hướng bảo đảm tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương; bổ sung các tiêu chí đánh giá khả năng phục hồi và phát triển của đô thị sau thiên tai; nghiên cứu sử dụng tối đa các nguồn dữ liệu hiện có để giảm áp lực trong quá trình thu thập thông tin. Một số chuyên gia cũng kiến nghị làm rõ hơn cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng bởi tác động của biến đổi khí hậu không giới hạn trong phạm vi địa giới hành chính, đồng thời bổ sung các giải pháp về nguồn lực tài chính và nhân lực để bảo đảm việc triển khai đạt hiệu quả sau khi Thông tư được ban hành.
.jpg)
Quang cảnh hội thảo
Phát biểu kết luận hội thảo, được sự ủy quyền của lãnh đạo Bộ Xây dựng, Cục trưởng Cục Phát triển đô thị Trần Quốc Thái nhấn mạnh việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ hoàn toàn mới nhưng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quá trình phát triển hệ thống đô thị Việt Nam. Bộ tiêu chí không chỉ là công cụ đánh giá mà còn là căn cứ để các địa phương xác định những tồn tại, hạn chế, từ đó chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư, nâng cao năng lực thích ứng và giảm thiểu rủi ro do biến đổi khí hậu.
Cục trưởng Trần Quốc Thái đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp tại hội thảo, đồng thời bày tỏ kỳ vọng Thông tư sau khi được hoàn thiện, ban hành sẽ tạo lập một công cụ đánh giá khoa học, thống nhất và khả thi, giúp các địa phương chủ động nâng cao năng lực chống chịu trước biến đổi khí hậu, góp phần xây dựng hệ thống đô thị Việt Nam phát triển xanh, an toàn, thích ứng và bền vững.