Quyết định phê duyệt nhiệm vụ điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2050 mở ra không gian phát triển mới, định hình tương lai đô thị cảng theo hướng hiện đại, xanh, thông minh.
Khu vực phía bắc sông Cấm sẽ là “trái tim mới” của thành phố trong tương lai.
Xác lập vị thế đô thị biển quốc gia
Thực tế những năm qua, đô thị Hải Phòng đã có bước phát triển vượt bậc. Nhiều tuyến hạ tầng trọng điểm như cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, cầu Tân Vũ - Lạch Huyện, cảng nước sâu Lạch Huyện đã tạo ra diện mạo mới cho thành phố. Tuy nhiên, cùng với tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 12 - 13%/năm, áp lực về hạ tầng, dân số và môi trường cũng ngày càng rõ nét. Việc điều chỉnh quy hoạch vì vậy không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là yêu cầu phát triển mang tính chiến lược, nhằm định vị lại vai trò của Hải Phòng trong mạng lưới đô thị quốc gia và khu vực.
Theo nội dung Quyết định 423/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ được ban hành tháng 3 vừa qua, phạm vi lập quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính thành phố Hải Phòng với diện tích tự nhiên khoảng 3.194,72 km², bao gồm cả khu vực đất liền, vùng đảo và không gian biển ven bờ. Đây là điểm mới mang tính đột phá, thể hiện rõ định hướng “tiến ra biển”, phát huy lợi thế đặc thù của một đô thị cảng.
Quy hoạch đặt ra các mốc thời gian rõ ràng: giai đoạn ngắn hạn đến năm 2040, dài hạn đến năm 2050 và tầm nhìn đến năm 2075. Cách tiếp cận này giúp Hải Phòng không chỉ giải quyết các vấn đề trước mắt mà còn chủ động thích ứng với những biến động dài hạn như đô thị hóa nhanh, biến đổi khí hậu và cạnh tranh quốc tế.
Một trong những điểm nhấn của quy hoạch là tổ chức không gian phát triển theo mô hình đa trung tâm. Theo đó, ngoài khu vực nội đô hiện hữu như các phường Hồng Bàng, Ngô Quyền, Lê Chân, Hải An tiếp tục được chỉnh trang, hiện đại hóa, thành phố sẽ hình thành các cực phát triển mới. Khu vực phía bắc sông Cấm, đặc biệt là phường Thủy Nguyên được định hướng trở thành trung tâm hành chính - chính trị mới với các khu đô thị hiện đại, trung tâm tài chính, thương mại và dịch vụ cao cấp. Đây sẽ là “trái tim mới” của thành phố trong tương lai. Các địa bàn như An Dương, Kiến Thụy, An Lão được quy hoạch phát triển công nghiệp - đô thị - dịch vụ đồng bộ, hình thành các vành đai kinh tế bao quanh khu vực trung tâm...
Theo dự báo trong quy hoạch, đến năm 2040 dân số toàn thành phố có thể đạt 6,5 - 6,8 triệu người; đến năm 2050 đạt khoảng 8,5 - 9,5 triệu người. Con số này cho thấy quy mô phát triển đô thị Hải Phòng trong tương lai là rất lớn. Tại các khu đô thị mới, quy hoạch đặt ra yêu cầu rõ ràng về mật độ xây dựng, không gian xanh, hạ tầng xã hội. Các khu nhà ở phải gắn với trường học, bệnh viện, công viên, khu thể thao, bảo đảm người dân có thể tiếp cận dịch vụ trong bán kính gần. Do vậy, việc điều chỉnh quy hoạch nhận được sự đồng tình của đông đảo người dân. Ông Nguyễn Văn Hùng ở phường Gia Viên chia sẻ, nếu các khu đô thị mới làm đồng bộ như quy hoạch thì người dân sẽ có thêm lựa chọn, không còn phải tập trung quá đông ở nội đô như hiện nay.
Mô hình đô thị hiện đại, xanh, thông minh
Quy mô phát triển đô thị Hải Phòng trong tương lai là rất lớn.
Quy hoạch tiếp tục khẳng định kinh tế biển là trụ cột chiến lược của Hải Phòng. Hệ thống cảng biển, đặc biệt là khu vực Lạch Huyện được định hướng trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế, có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải lớn. Hiện nay, sản lượng hàng hóa thông qua cảng đạt trên 190 triệu tấn/năm. Theo định hướng, con số này sẽ tăng mạnh trong những năm tới, kéo theo sự phát triển của hệ thống logistics, kho bãi, dịch vụ vận tải đa phương thức.
Khu vực Cát Hải và Cát Bà được định hướng trở thành trung tâm du lịch sinh thái biển quốc tế, với các sản phẩm du lịch cao cấp, thân thiện môi trường.
Song song với đó, thành phố đặt mục tiêu phát triển đô thị xanh, thông minh. Các hệ thống cấp nước, thoát nước, xử lý chất thải, năng lượng được quy hoạch đồng bộ, ứng dụng công nghệ hiện đại. Các tuyến giao thông công cộng, đặc biệt là vận tải khối lượng lớn, được nghiên cứu triển khai nhằm giảm áp lực giao thông.
Hệ thống cảng biển, đặc biệt là khu vực Lạch Huyện, được định hướng trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế, có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải lớn.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Nguyễn Thành Hưng, việc điều chỉnh quy hoạch được thực hiện trên cơ sở đánh giá toàn diện thực trạng phát triển, đồng thời cập nhật các xu thế mới như kinh tế xanh, kinh tế số và đô thị thông minh. Quy hoạch điều chỉnh lần này hướng tới phát triển Hải Phòng theo mô hình đô thị hiện đại, xanh, thông minh, bảo đảm phát triển bền vững, nâng cao chất lượng sống của người dân và tăng cường năng lực cạnh tranh.