Chiều 28/4, ông Võ Văn Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP. Hồ Chí Minh đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tiến độ triển khai Đề án chỉnh trang đô thị, di dời nhà ở trên và ven sông, kênh, rạch giai đoạn 2025-2030. Tham dự có Phó Chủ tịch UBND Thành phố Bùi Xuân Cường cùng lãnh đạo các sở, ngành và địa phương.
Với phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ nguồn lực”, Thành phố đang xây dựng lộ trình mang tính đột phá, tận dụng tối đa cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 260/2025/QH15 nhằm giải quyết dứt điểm bài toán di dời hơn 20.000 căn nhà ven kênh rạch, từng bước cải thiện diện mạo đô thị và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng, Thành phố dự kiến triển khai 44 dự án (gồm 40 dự án vốn ngân sách và 4 dự án xã hội hóa) với tổng số 23.429 căn nhà cần di dời. Trong đó, áp lực lớn tập trung tại các phường Chánh Hưng, Bình Đông và Phú Định, chiếm hơn 65% tổng khối lượng toàn Thành phố.
Toàn cảnh cuộc họp
Tại khu vực Nhà Bè, hiện có hơn 2.500 căn nhà ven kênh rạch cần di dời, trải dài hơn 33 km dọc các tuyến như Kênh Cây Khô, Rạch Ông Lớn, Rạch Xóm Đình… Nhiều căn nhà tạm bợ, kết cấu yếu, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở cao khi mùa mưa bão đang đến gần.
Thực tế cho thấy, tình trạng nhà ở lấn chiếm kênh rạch kéo dài nhiều năm không chỉ gây ô nhiễm môi trường, quá tải hạ tầng mà còn đe dọa an toàn dân sinh trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.
Tại cuộc họp, các đại biểu đã thẳng thắn chỉ ra những khó khăn lớn, đặc biệt là vướng mắc pháp lý về đất đai và áp lực nguồn vốn. Để tháo gỡ, lãnh đạo Thành phố nhấn mạnh việc đẩy mạnh phân cấp, trao quyền cho cấp cơ sở.
Theo đó, Bí thư đảng ủy các xã, phường sẽ trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo triển khai dự án; Chủ tịch UBND cùng cấp chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ và chất lượng. Việc tăng quyền chủ động cho địa phương, nhất là tại các “điểm nóng” như Quận 8 và Nhà Bè trước đây, được kỳ vọng sẽ rút ngắn thủ tục, đẩy nhanh tiến độ và nâng cao tính sát thực trong công tác bồi thường, hỗ trợ.
Song song đó, Thành phố xác định huy động nguồn lực xã hội hóa, đặc biệt thông qua mô hình BT (xây dựng – chuyển giao), nhằm tạo quỹ nhà tái định cư kịp thời, tránh tình trạng người dân phải chờ đợi kéo dài.
Một giải pháp quan trọng khác là rà soát, tận dụng quỹ đất công để phát triển nhà ở xã hội ngay tại địa phương. Cách làm này giúp giảm chi phí giải phóng mặt bằng, đồng thời đảm bảo người dân được tái định cư tại chỗ, hạn chế xáo trộn sinh kế và đời sống.
Các đại biểu cũng thống nhất quan điểm: việc di dời phải gắn với mục tiêu người dân có nơi ở mới “bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”. Nhà ở xã hội cần được quy hoạch đồng bộ về hạ tầng giao thông, điện nước, trường học và y tế. Đối với các trường hợp khó khăn về pháp lý, Thành phố sẽ xây dựng cơ chế hỗ trợ phù hợp để đảm bảo mọi hộ dân đều có cơ hội ổn định cuộc sống lâu dài.
Kết luận cuộc họp, Chủ tịch HĐND Thành phố Võ Văn Minh khẳng định, chương trình di dời nhà ven kênh rạch là nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời là thước đo hiệu quả điều hành của cả hệ thống chính trị trong nhiệm kỳ này. Chủ tịch HĐND Thành phố yêu cầu các đơn vị triển khai nghiêm túc phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ nguồn lực”, chuyển mạnh từ nhận diện vấn đề sang hành động cụ thể.
Với quyết tâm cao cùng các cơ chế đột phá về phân cấp và huy động nguồn lực, Thành phố kỳ vọng đề án sẽ góp phần xóa bỏ các khu vực có điều kiện sống khó khăn, từng bước xây dựng đô thị văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.