Ðồng Nai là một trong những trung tâm giao thương quan trọng của khu vực phía Nam. Ðặc biệt, việc khai thác Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành cùng với Cảng Phước An sẽ trở thành động lực để đẩy mạnh hoạt động xuất, nhập khẩu hàng hóa, sản xuất công nghiệp, dịch vụ logistics, thương mại điện tử, tài chính, khoa học, công nghệ…
Phát triển hạ tầng dịch vụ logistics hiện đại
Đồng Nai có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển dịch vụ logistics hàng đầu của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, với hệ thống giao thông đa phương thức mà điểm nhấn là sân bay Long Thành và nhiều dự án, công trình giao thông kết nối trọng điểm quốc gia. Địa phương đã và đang chú trọng xây dựng nền tảng hạ tầng vững chắc, tạo động lực cho phát triển dịch vụ logistics hiện đại, đa phương thức.
Hiện nay, trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ và logistics, hạ tầng logistics của tỉnh có bước phát triển rõ nét. Hệ thống ICD, cảng cạn, cảng sông như: ICD Tân Cảng - Nhơn Trạch, ICD Long Bình, ICD Cảng Đồng Nai cùng với Khu dịch vụ hậu cần cảng Phước An đang phát huy hiệu quả, góp phần kết nối vận tải đường bộ - đường thủy - cảng biển, rút ngắn thời gian lưu thông, giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp. Hạ tầng thương mại từng bước được hiện đại hóa với mạng lưới chợ, siêu thị, trung tâm thương mại và các dự án thương mại quy mô lớn được quan tâm đầu tư, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân và doanh nghiệp.
Hệ thống giám sát, quản lý hoạt động dịch vụ cảng bên trong khu điều hành Cảng Phước An (ở xã Phước An)
Theo nhiều chuyên gia, bên cạnh việc tận dụng những lợi thế về vị trí chiến lược quan trọng, các động lực phát triển sân bay, cảng biển, các khu công nghiệp, đô thị sân bay thì nguồn nhân lực sẽ là yếu tố then chốt quyết định sự phát triển và bứt phá của Đồng Nai…
Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Công Thương Vũ Ngọc Long chia sẻ: Trong thời gian tới, ngành công thương sẽ phối hợp với các sở, ngành, địa phương liên quan thúc đẩy đầu tư các trung tâm logistics quy mô lớn, gắn với cảng, Sân bay Long Thành, hệ thống cảng cạn ICD, cửa khẩu và các trục giao thông liên vùng; phát triển hạ tầng thương mại hiện đại gắn với chuyển đổi số và thương mại điện tử, mở rộng không gian thị trường cho doanh nghiệp.
Sự hình thành đô thị Sân bay Long Thành - hạt nhân của vùng dịch vụ hàng không quy mô lớn nhất cả nước cùng hành lang sông Đồng Nai - trục phát triển đô thị hiện đại của phía Nam tỉnh là động lực kép, vừa thúc đẩy dịch vụ - thương mại - logistics vừa kích hoạt thị trường bất động sản, tài chính và du lịch, tạo ra bước phát triển đột phá cho kinh tế địa phương.
Phó Chủ tịch Hiệp hội Logistics Đồng Nai Nguyễn Duy Hưng cho rằng: Đồng Nai không chỉ đơn thuần là một tỉnh công nghiệp mà đang vươn mình trở thành "trái tim" logistics của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Với tốc độ tăng trưởng GRDP ổn định và dòng vốn FDI đổ vào các khu công nghiệp không ngừng tăng, nhu cầu về một hệ thống dịch vụ hậu cần thông minh, đồng bộ là yếu tố then chốt để giữ chân nhà đầu tư và thúc đẩy xuất khẩu.
Song song đó, khi Sân bay Long Thành được đưa vào khai thác, Đồng Nai không chỉ là nơi trung chuyển hàng không quốc tế và phát triển các lĩnh vực thế mạnh về logistics, thương mại, công nghiệp mà còn có lợi thế về nơi trung chuyển, kết nối về dữ liệu, thu hút phát triển công nghiệp công nghệ thông tin…
PGS.TS. Từ Diệp Công Thành, Giám đốc Trung tâm Sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ (IPTC), Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sẽ giúp Đồng Nai chuyển từ vị thế một trung tâm sản xuất công nghiệp sang vị thế trung tâm đổi mới sáng tạo và thị trường khoa học - công nghệ cấp vùng với động lực đến từ thể chế, nguồn lực mạnh và liên kết vùng sâu rộng. Khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai sẽ được định vị cao hơn trong chiến lược phát triển khoa học - công nghệ quốc gia. Điều này không chỉ giúp thu hút các nguồn lực chất lượng cao mà còn nâng tầm giá trị của các hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ trên địa bàn.
Tiềm năng, động lực phát triển từ khu thương mại tự do
Đồng Nai quy hoạch và triển khai quy hoạch đô thị Sân bay Long Thành, trong đó bao gồm: khu thương mại tự do, khu công nghiệp công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu đổi mới sáng tạo, khu giáo dục - đào tạo đại học chất lượng cao, khu logistics hàng không, trung tâm dịch vụ hàng không đảm bảo điều kiện làm việc và sinh sống của tầng lớp trí thức, sáng tạo trong khu vực.
Việc phát triển khu thương mại tự do hướng đến thu hút các nhà đầu tư chiến lược trong lĩnh vực tiên tiến, tận dụng sự cộng hưởng với logistics và dịch vụ để tối ưu hóa quy trình từ sản xuất đến xuất khẩu; xây dựng cụm du lịch MICE (loại hình du lịch kết hợp với sự kiện, hội thảo) hàng đầu miền Nam; xây dựng các khu tài chính và thương mại, cung cấp các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp và tài chính thương mại tự do…
Tiến sĩ khoa học, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, Chủ tịch NgoViet Architects & Planners (đóng tại Thành phố Hồ Chí Minh) chia sẻ: Đồng Nai có nhiều lợi thế về phát triển khu thương mại tự do. Địa phương có quỹ đất rộng để xây dựng khu thương mại tự do tập trung, gắn kết trực tiếp Sân bay Long Thành và các cụm Cảng biển Cái Mép - Thị Vải, Cảng Phước An… Để phát huy tiềm năng, hiệu quả của khu thương mại tự do, Đồng Nai cần gắn kết khu thương mại tự do với các hạ tầng trọng điểm của địa phương, kết nối các khu đô thị, trung tâm kinh tế - tài chính…
Tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh nhận định: Khu thương mại tự do tại Đồng Nai cần được hướng tới phát triển liên kết vùng, phát triển không gian phát triển mới với trung tâm là Sân bay Long Thành, tận dụng những tiềm năng phát triển của Đồng Nai. Trong việc phát triển khu thương mại tự do, địa phương cần chú trọng đến vấn đề kết nối giao thông, triển khai các cơ chế phù hợp để tạo sức bật thu hút các nhà đầu tư vào khu thương mại tự do với các dịch vụ tổng hợp, hiện đại.