Hệ thống hạ tầng giao thông, đặc biệt là mạng lưới đường bộ được xác định là một trong những tiềm năng, thế mạnh tạo động lực đưa Đồng Nai tăng tốc phát triển trong thời gian tới.
Chính vì vậy, trong giai đoạn phát triển mới, nhiều dự án hạ tầng giao thông đường bộ chiến lược đã được đề xuất hoàn thành đầu tư sớm để tạo thành một mạng lưới đồng bộ, hiện đại.
Nền móng hình thành các cực tăng trưởng
Theo kế hoạch, Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành giai đoạn 1 sẽ hoàn thành xây dựng và đưa vào khai thác trong nửa đầu năm 2026. Với Sân bay Long Thành, tỉnh Đồng Nai đã có được “mảnh ghép” cuối cùng để hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ gồm đầy đủ 5 phương thức giao thông: đường bộ, đường sắt, đường hàng hải, đường thủy nội địa và đường hàng không.
Đồng chí Trương Thị Hương Bình, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Tài chính cho rằng: Sân bay Long Thành, hệ thống đường cao tốc, đường sắt đô thị sẽ là một trong các động lực chính để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Đồng Nai trong những năm tới.
Dự án Thành phần 1, Dự án Đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu dự kiến hoàn thành trong năm 2026 mở ra không gian phát triển rộng lớn cho tỉnh
Trong các phương thức giao thông, hệ thống giao thông đường bộ được xem là trục “xương sống” đối với sự phát triển của tỉnh. Với hàng loạt dự án lớn đã, đang được triển khai thực hiện, Đồng Nai hiện là địa phương có mạng lưới đường bộ phát triển nhanh nhất cả nước.
Cụ thể, trên địa bàn tỉnh hiện có 7 tuyến quốc lộ đi qua với tổng chiều dài khoảng 480 km. Đồng thời có 10 tuyến cao tốc đã, đang và sẽ được triển khai, qua đó góp phần đưa Đồng Nai trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về số lượng dự án tuyến cao tốc đi qua (10/86 dự án, chiếm 11,6%). Về chiều dài, tỉnh Đồng Nai hiện chiếm khoảng 7,6% tổng số chiều dài các tuyến cao tốc của cả nước. “Đây là điều kiện thuận lợi để tỉnh Đồng Nai hình thành các cực tăng trưởng công nghiệp, đô thị gắn với các trục giao thông huyết mạch” - bà Trương Thị Hương Bình cho biết.
Những dự án cần “về đích” sớm
Hiện nay, với hệ thống các tuyến quốc lộ, cao tốc và các tuyến đường tỉnh, Đồng Nai đã cơ bản hình thành được hệ thống giao thông đối ngoại cũng như đối nội phục vụ nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa của người dân.
Tuy nhiên, theo đánh giá của liên danh Công ty TNHH The Boston Consulting Group (BCG) và Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, đơn vị tư vấn lập Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, sau khi sáp nhập tỉnh, Đồng Nai bị chia cách thành 2 khu vực riêng biệt bởi khu vực Hồ Trị An và Vườn quốc gia Cát Tiên với phía Bắc là khu vực tỉnh Bình Phước (cũ), phía Nam là khu vực tỉnh Đồng Nai (cũ). Hiện trạng giao thông kết nối 2 khu vực còn rất hạn chế, hầu hết hành trình kết nối hiện tại phải đi qua Thành phố Hồ Chí Minh.
Để tháo gỡ “điểm nghẽn” này, hiện nay, tỉnh Đồng Nai đang triển khai đầu tư Dự án Tuyến đường kết nối từ Đồng Xoài đến đường vành đai 4 - Thành phố Hồ Chí Minh qua đường tỉnh 753, cầu Mã Đà; tuyến nối cầu Mã Đà đến đường vành đai 4 - Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, theo PGS.TS Trần Quang Phú, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh, việc chỉ có một trục giao thông kết nối giữa khu vực phía Bắc với phía Nam của tỉnh Đồng Nai là chưa đủ.
Trong Dự thảo Đồ án điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, liên danh đơn vị tư vấn đã đề xuất bổ sung 5 tuyến giao thông đường bộ gồm: cao tốc kết nối Đồng Xoài - Biên Hòa (theo hướng đường tỉnh 761), hình thành trục Bắc - Nam số 1; tuyến kết nối cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành với tuyến cao tốc Dầu Giây - Liên Khương hình thành trục Bắc - Nam số 2; nghiên cứu phát triển thêm đường vành đai 5 (trên cơ sở các tuyến quốc lộ 56 và 56B); đường ven biên giới kết nối các xã biên giới và 5 cửa khẩu: Hoàng Diệu, Tân Thành, Hoa Lư, X16, Lộc Thịnh; đại lộ ven sông Đồng Nai (bổ sung thêm đoạn từ cầu Hóa An đến phường Long Hưng) kết nối các đô thị ven sông.
Chính vì vậy, trong Dự thảo Đồ án điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đối với phương án phát triển mạng lưới hạ tầng giao thông đường bộ, liên danh đơn vị tư vấn đã đề xuất tỉnh Đồng Nai thực hiện huy động đa dạng nguồn lực phát triển hạ tầng kỹ thuật hiện đại, ưu tiên các dự án giao thông chiến lược và các tuyến kết nối Sân bay Long Thành. Đồng thời nâng cấp hạ tầng nội tỉnh.
Trong đó, cần ưu tiên hoàn thành các dự án giao thông chiến lược như: cao tốc Long Thành - Hồ Tràm, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, đường vành đai 4 - Thành phố Hồ Chí Minh và các tuyến kết nối trực tiếp vào Sân bay Long Thành, bảo đảm lưu thông hàng hóa, hành khách nhanh chóng, thuận lợi và thông suốt trong không gian vùng. Song song đó, tập trung nâng cấp hệ thống giao thông nội tỉnh gồm các trục: Bắc - Nam, Đông - Tây, các tuyến trục chính liên xã và đường vành đai sinh thái, qua đó tăng khả năng kết nối giữa các khu công nghiệp, trung tâm logistics, khu đô thị và vùng sản xuất nông nghiệp.