Việc trở thành cơ sở giáo dục nghề nghiệp xanh góp phần giúp học sinh, sinh viên tiếp cận kiến thức và hoạt động về phát triển bền vững. Đồng thời tăng cơ hội nghề nghiệp thông qua dự án môi trường và kỹ năng “sống xanh”.
Nỗ lực xây dựng “trường nghề xanh”
UI GreenMetric World University Rankings là một sáng kiến toàn cầu của Đại học Indonesia, được thiết lập từ năm 2010. Bảng xếp hạng này đánh giá các cơ sở giáo dục dựa trên mức độ cam kết và hành động thực tế trong việc: thúc đẩy phát triển bền vững, bảo vệ môi trường, quản lý và xây dựng khuôn viên xanh.
Để được công nhận và xếp hạng cơ sở giáo dục nghề nghiệp (GDNN) theo bảng xếp hạng này, các cơ sở GDNN cần phải đăng ký tham gia đánh giá và thực hiện thu thập các minh chứng và đánh giá cơ sở GDNN theo 6 tiêu chí. Trong đó, tiêu chí cơ sở vật chất và không gian xanh gồm: diện tích không gian xanh, sự hiện diện của thảm thực vật, khu vực bảo tồn và cơ sở hạ tầng thân thiện môi trường. Về tiêu chí năng lượng và biến đổi khí hậu bao gồm: tiêu thụ năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo, chương trình tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính. Tiêu chí quản lý chất thải gồm: giảm thiểu chất thải, tái chế, tái sử dụng, xử lý chất thải hữu cơ, vô cơ và chất thải độc hại. Tiêu chí quản lý nước gồm: các biện pháp tiết kiệm nước, tái sử dụng nước, quản lý nước mưa và xử lý nước thải. Tiêu chí giao thông gồm: Chính sách giảm sử dụng xe cá nhân, phương tiện giao thông công cộng, xe đạp và lối đi bộ. Tiêu chí giáo dục và nghiên cứu gồm: số lượng khóa học, nghiên cứu về bền vững, sự kiện và xuất bản liên quan đến bền vững.
Quang cảnh Trường Cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi
Sau khi chuẩn bị hồ sơ, minh chứng theo từng tiêu chí, nhà trường tiến hành rà soát hồ sơ và nộp các minh chứng trên nền tảng website của UI GreenMetric World University Rankings.
Để đến được các bước nêu trên, Trường cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi đã bắt đầu hành trình xây dựng cơ sở GDNN xanh từ năm 2017 với Dự án Chương trình cải cách giáo dục kỹ thuật và đào tạo nghề - trung tâm giáo dục kỹ thuật và đào tạo nghề xanh chất lượng cao.
Theo Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi Lê Minh Nguyệt, khi mới triển khai hành trình xây dựng “trường nghề xanh”, nhà trường gặp không ít khó khăn. Theo đó, nhận thức của lãnh đạo, cán bộ, giáo viên và học sinh về tầm quan trọng của “xanh hóa trường nghề” còn hạn chế. Việc thay đổi nhận thức, “văn hóa xanh” của cán bộ, giáo viên và học sinh đòi hỏi phải có thời gian. “Việc đầu tư cơ sở vật chất theo hướng xanh hóa đòi hỏi kinh phí lớn. Chuyên gia am hiểu sâu về xanh hóa để hỗ trợ tư vấn trong quá trình thực hiện chưa nhiều. Cùng với đó là khó khăn về xây dựng và áp dụng các hành lang pháp lý để tạo sự thống nhất trong quá trình triển khai và thực hiện trong cơ sở GDNN” - bà Lê Minh Nguyệt chia sẻ.
Với sự hỗ trợ của các chương trình trong khuôn khổ hoạt động Hợp tác Phát triển Việt Nam - Cộng hòa Liên bang Đức về đổi mới đào tạo nghề tại Việt Nam, Trường Cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi đã được tăng cường năng lực đào tạo và cơ sở vật chất nhằm xây dựng trường trở thành trung tâm đào tạo nghề xanh chất lượng cao theo tiêu chuẩn của Cộng hòa Liên bang Đức; lồng ghép các module xanh cho các nghề thuộc lĩnh vực: cơ giới, cơ khí, công nghệ ô tô, điện - điện tử, điện lạnh, công nghệ thông tin.
Đóng góp nhiều hơn trong quá trình chuyển đổi xanh
Việc áp dụng các tiêu chuẩn, quy định, quy chuẩn và các phương pháp kỹ thuật hiện đại xanh hóa đã giúp “bộ mặt” của Trường Cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi có những thay đổi mang tính bước ngoặt. Có thể kể đến như: khuôn viên nhà trường luôn xanh, sạch, đẹp; xưởng thực hành, phòng học luôn được sắp xếp ngăn nắp, gọn gàng theo tiêu chuẩn 5S (sàng lọc, sắp xếp, sạch sẽ, săn sóc, sẵn sàng); tạo không gian học tập tốt nhất cho học sinh, sinh viên. Cơ sở vật chất của nhà trường được đầu tư hiện đại, đồng bộ. Năng lực của giảng viên ngày càng được nâng cao và tiếp cận với các tiêu chuẩn quốc tế. Giảm lãng phí tài nguyên, tối ưu chi phí vận hành; giảm chi phí hằng năm nhờ quản lý điện, nước, rác thải… hiệu quả.
Với việc lọt vào Bảng xếp hạng Đại học xanh thế giới, Trường Cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi trở thành mô hình Trường học xanh tiêu biểu của địa phương; từ đó có nhiều cơ hội gắn kết doanh nghiệp và cộng đồng trong các hoạt động môi trường, thực hiện các chương trình quốc gia về giảm phát thải và phát triển bền vững.
Việc “xanh hóa trường nghề” đã tác động tích cực đến quá trình và chất lượng đào tạo nghề trên nhiều khía cạnh. Theo đó, Trường Cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi đã xây dựng 2 nghề xanh gồm: nghề công nghệ điện tử và năng lượng tòa nhà, nghề công nghệ cơ khí, sưởi ấm và điều hòa không khí. Cả 2 nghề này được thực hành theo tiêu chuẩn Cộng hòa Liên bang Đức với sự hỗ trợ của Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ).
“Các ngành nghề đào tạo của nhà trường đều được tích hợp 100% module về bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả năng lượng và tài nguyên” - Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi Lê Minh Nguyệt cho hay.
Cũng theo bà Nguyệt, việc xây dựng cơ sở GDNN xanh đã nâng cao nhận thức của học sinh, sinh viên về xanh hóa. Đặc biệt, đối với 2 nghề xanh, sinh viên được học tập và nghiên cứu các tài liệu tiên tiến và được thực hành trên các thiết bị hiện đại nên kiến thức và kỹ năng có thể hoàn toàn đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.
Việc được đưa vào Bảng xếp hạng Đại học xanh thế giới có ý nghĩa và động lực lớn đối với nhà trường trong quá trình xây dựng một “trường nghề xanh”. Về mặt quản lý và vận hành, việc chuẩn hóa dữ liệu điện, nước, rác, cây xanh, giao thông... giúp giảm lãng phí tài nguyên, tối ưu chi phí vận hành, hỗ trợ xây dựng kế hoạch chuyển đổi xanh có lộ trình. Thương hiệu “trường nghề xanh” cũng giúp nhà trường thu hút doanh nghiệp hợp tác để nâng cấp cơ sở vật chất xanh; thu hút người học, phụ huynh và đối tác nhờ môi trường học xanh, sạch và hiện đại.
Đặc biệt, “trường nghề xanh” giúp học sinh, sinh viên được học tập trong môi trường xanh - sạch - an toàn; tiếp cận kiến thức và hoạt động về phát triển bền vững; tăng cơ hội nghề nghiệp thông qua dự án môi trường và kỹ năng “sống xanh”.
Được công nhận là cơ sở GDNN xanh là động lực để Trường Cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi tiếp tục nỗ lực, đóng góp nhiều hơn trong quá trình chuyển đổi xanh. Theo đó, nhà trường sẽ tiếp tục xây dựng văn hóa “xanh, sạch và tiết kiệm” trong toàn trường; khuyến khích đổi mới sáng tạo thông qua các giải pháp xanh nhằm tạo nền tảng phát triển bền vững ổn định, minh bạch, lâu dài.